Friday, 2 January 2015

ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീത 
ഏഴാം അദ്ധ്യായം
ജ്ഞാനവിജ്ഞാന യോഗം



ഭഗവദ്ഗീത മലയാളവ്യാഖ്യാനത്തോടൊപ്പം അവതരിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ തുടങ്ങിയ ഈ സപര്യയുടെ ഭാഗമായി ആറ്  അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഇതുവരെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇതാ ഏഴാം  അദ്ധ്യായവും എല്ലാ മലയാളികൾക്കുമായി സമർപ്പിക്കുന്നു.
മഹാഭാരതത്തിന്റെ ആത്മാവാണ് ഭീഷ്മപർവത്തിന്റെ ഭാഗമായ ഭഗവദ്ഗീത, അത് ഈ ഭാരത ഭൂവിന്റെ ആത്മാവുകൂടിയാണ്. 

ശ്രീ ഭഗവാൻ ഉവാചഃ
മയ്യാസക്തമനാഃ പാർഥ
യോഗം യുഞ്ജൻ മദാശ്രയഃ
അസംശയം സമഗ്രം മാം
യഥാ ജ്ഞാസ്യസി തത്ശൃണു                                 (1)

ശ്രീ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു:
അല്ലയോ അർജുന! എന്നിൽ ആസക്തമായ മനസ്സോടെ എന്നെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ച് യോഗം ശീലിക്കുന്നവൻ ഏതുപ്രകാരം എന്നെ പൂർണമായും, സംശയരഹിതമായും അറിയുമോ, അപ്രകാരം നീ കേട്ടാലും.

ജ്ഞാനം തേƒഹം സവിജ്ഞാനം
ഇദം വക്ഷ്യാമ്യശേഷതഃ
യത് ജ്ഞാത്വാ നേഹഭൂയോfന്യത്
ജ്ഞാതവ്യമവശിഷ്യതേ                                          (2)

യാതൊന്നിനെ അറിഞ്ഞാൽ പിന്നെ ഇവിടെ മറ്റൊന്നും അറിയേണ്ടതായി ശേഷിക്കുന്നില്ലയോ, ആ ജ്ഞാനത്തെ വിജ്ഞാനത്തോടുകൂടി പൂർണമായി ഞാൻ നിനക്ക് പറഞ്ഞുതരാം.
( ശാസ്ത്രോക്തപദാർഥങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് ജ്ഞാനവും, ശാസ്ത്രജ്ഞാനം കൊണ്ടുള്ള അനുഭവജ്ഞാനത്തെ വിജ്ഞാനവുമെന്ന് ശങ്കരാചാര്യർ)

മനുഷ്യാണാം സഹസ്രേഷു
കശ്ചിദ് യതതി സിദ്ധയേ
യതതാമപി സിദ്ധാനാം
കശ്ചിന്മാം വേത്തി തത്ത്വതഃ                                   (3)

അനേകായിരം മനുഷ്യർക്കിടയിൽ ഒരാൾ, സിദ്ധിക്കുവേണ്ടി പ്രയന്തിക്കുന്നവനായി ഉണ്ടാകാം. അങ്ങനെ പ്രയന്തിക്കുന്നവരിൽത്തന്നെ ഏതെങ്കിലും ഒരാൾക്ക് മാത്രമാവും എന്നെ ശരിക്കും അറിയാൻ കഴിയുക.

ഭൂമിരാപോƒനലോ വായുഃ
ഖം മനോബുദ്ധിരേവ ച
അഹങ്കാരമിതീയം മേ
ഭിന്നാ പ്രകൃതിരഷ്ടധാ                                              (4)

എന്റെ ഈ പ്രകൃതി, ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം, മനസ്സ്, ബുദ്ധി, അഹങ്കാരം, ഇങ്ങനെ എട്ടുവിധമായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ( ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം, എന്നിവ പഞ്ചഭൂതങ്ങളും മനസ്സ്, ബുദ്ധി, അഹങ്കാരം എന്നിവ സമഷ്ടിതത്വങ്ങളും)

അപരയേമിതസ്ത്വന്യാം
പ്രകൃതിം വിദ്ധി മേ പരാം
ജീവഭൂതാം മഹാബാഹോ
യയേദം ധാര്യതേ ജഗത്                                            (5)

അല്ലയോ പാര്‍ഥ! ഇത് ( ഈ എട്ടായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്) എന്റെ അപരാ പ്രകൃതിയാകുന്നു. എന്നാൽ ഇതിൽ നിന്ന് ഭിന്നമായും ജീവസ്വരൂപമായുമുള്ളതും, ഈ ജഗത്തിനാധാരമായുള്ളതുമായ പ്രകൃതി എന്റെ പരാ പ്രകൃതിയുമാകുന്നു.
 ( എട്ടും ജഡങ്ങളാകയാൽ അവയെ അപരാ(നികൃഷ്ടം) എന്നും, അവയിലെ ജീവചൈതന്യത്തെ പരാ(ഉത്കൃഷ്ടം) എന്നും പറയുന്നു. ജഡങ്ങളെ ചലനാത്മകമാക്കുന്നത് അവയിലെ ജീവചൈതന്യമാണല്ലോ).

ഏതദ്യോനീനി ഭൂതാനി
സർവാണീത്യുപധാരയ
അഹം കൃത്സ്നസ്യ ജഗതഃ
പ്രഭവഃ പ്രളയസ്തഥാ                                                (6)

സർവചരാചരങ്ങളും ഈ രണ്ടു വിധം പ്രകൃതികളിൽ( പരാ, അപരാ) നിന്നും ഉണ്ടായവയാണെന്ന് അറിഞ്ഞാലും. അതിനാൽ സർവ ജഗത്തിന്റേയും ഉത്ഭവസ്ഥാനവും ലയനസ്ഥാനവും ഞാൻ തന്നെയാകുന്നു.

മത്തഃ പരതരം നാന്യത്
കിഞ്ചിദസ്തി ധനഞ്ജയ
മയി സർവമിദം പ്രോതം
സൂത്രേ മണിഗണാ ഇവ                                              (7)

അല്ലയോ അർജ്ജുന! എന്നിൽ നിന്ന് അപ്പുറമായി വേറെ ഒന്നുമില്ല ( എന്നേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായി യാതൊന്നുമില്ല). ചരടിൽ മണികൾ എന്നപോലെ സർവചരാചരങ്ങളും എന്നിൽ കോർക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

രസോƒഹമപ്സു കൗന്തേയ
പ്രഭാസ്മി ശശിസൂര്യയോഃ
പ്രണവഃ സർവവേദേഷു
ശബ്ദഃ ഖേ പൗരുഷം നൃഷു                                       (8)

അല്ലയോ കുന്തീപുത്ര! ജലങ്ങളിൽ രസം ഞാനാകുന്നു, സൂര്യചന്ദ്രന്മാരിലെ പ്രഭയും ഞാനാകുന്നു.എല്ലാ വേദങ്ങളിലേയും ഓംകാരവും ആകാശത്തിലെ ശബ്ദവും പുരുഷന്മാരിലെ പൗരുഷവും ഞാനാകുന്നു. ( ഞാൻ സർവവ്യാപിയാകുന്നു)

പുണ്യോ ഗന്ധഃ പൃഥിവ്യാം ച
തേജശ്ചാസ്മി വിഭാവസൗ
ജീവനം സർവഭൂതേഷു
തപശ്ചാസ്മി തപസ്വിഷു                                            (9)

ഭൂമിയിൽ സുഗന്ധവും, അഗ്നിയിൽ പ്രകാശവും ഞാൻ തന്നെയാകുന്നു. സർവജീവികളിലും ജീവനവും, തപസ്വികളിൽ തപസ്സും ഞാനാകുന്നു.
( ഓരോ ജീവരൂപങ്ങളുടേയും പ്രാണനാധാരമായിട്ടുളതാണ്‌ ജീവനം. “ അമൃതാഖ്യമായ ഏതൊരു അന്ന രസത്താലാണോ സകല പ്രാണികളും ജീവിക്കുന്നത് ആ ജീവനവും ഞാനാകുന്നു ” എന്ന് ശങ്കരാചാര്യർ).

ബീജം മാം സർവ ഭൂതാനാം
വിദ്ധി പാർഥ സനാതനം
ബുദ്ധിർ ബുദ്ധിമതാമസ്മി
തേജസ്തേജസ്വിനാമഹം                                           (10)

അല്ലയോ അർജുന! എന്നെ സർവചരാചരങ്ങളുടേയും നിത്യമായ ബീജം തന്നെയെന്ന് അറിഞ്ഞാലും.ബുദ്ധിമാന്മാരുടെ ബുദ്ധിയും തേജസ്വികളുടെ തേജസ്സും ഞാനാകുന്നു.

ബലം ബലവതാമസ്മി
കാമരാഗവിവർജിതം
ധർമാവിരുദ്ധോ ഭൂതേഷു
കാമോസ്മി ഭരതർഷഭാ!                                              (11)

അല്ലയോ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! ബലവാന്മാരുടെ കാമവും രാഗവും ഇല്ലാത്തതായ ബലം ഞാനാകുന്നു. ജീവികളിൽ ധർമവിരുദ്ധമല്ലാതുള്ള കാമവും ഞാനാകുന്നു.

യേ ചൈവ സാത്ത്വികാ ഭാവാ
രാജസാസ്താമസാശ്ച യേ
മത്ത ഏവേതി താൻ വിദ്ധി
ന ത്വഹം തേഷു തേ മയി                                              (12)

സാത്വികവും, രാജസവും, താമസമായും ഉള്ള ഭാവങ്ങളെല്ലാം എന്നിൽ നിന്നുതന്നെ ഉണ്ടായതാണ്‌: എങ്കിലും ഞാൻ അവയിലില്ല ; അവ എന്നിലാകുന്നു.( സകലതിന്റേയും സൃഷ്ടിസ്ഥിതിലയങ്ങൾക്ക് കാരണം ഈശ്വരൻ അല്ലെങ്കിൽ പരമാത്മാവ് ആണെങ്കിലും ഒരു സൃഷ്ടിയിലുമുണ്ടാകുന്ന  മാറ്റങ്ങൾ പരമാത്മാവിനെ ബാധിക്കുന്നില്ല. പരമാത്മാവ് നിരപേക്ഷമായിരിക്കും. അതായത് പ്രകൃതി പുരുഷനെ ആശ്രയിക്കുന്നു; എന്നാൽ പുരുഷൻ പ്രകൃതിയെ ആശ്രയിക്കുന്നില്ല).

ത്രിഭിർ ഗുണമയൈർ ഭാവൈ-
രേഭിഃ സർവമിദം ജഗത്
മോഹിതം നാഭിജാനാതി
മാമേഭ്യഃ പരമവ്യയം                                                       (13)

സത്വം രജസ്സ് തമസ്സ് എന്നീ മൂന്നു ഗുണമയങ്ങളായ ഭാവങ്ങളാൽ എല്ലാജീവികളും മോഹിതരായിരിക്കുന്നു. ഈ ഗുണങ്ങൾക്കെല്ലാം അതീതനായും നാശരഹിതനായും ഇരിക്കുന്ന എന്നെ അറിയുന്നില്ല.

ദൈവീ ഹ്യേഷാ ഗുണമയീ
മമ മായാ ദുരത്യയാ
മാമേവ യേ പ്രപദ്യന്തേ
മായാമേതാം തരന്തി തേ                                                 (14)

ദിവ്യയും ഗുണമയിയുമായ എന്റെ ഈ മായയെ അതീജീവിക്കൽ പ്രയാസകരം തന്നെ, എന്നാൽ ഏതൊരുവൻ എന്നെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നുവോ അവന്‌ ഈ മായയെ ശരണം ചെയ്യാൻ കഴിയും. ( എന്നെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചല്ലാതെ മായയെ തരണം ചെയ്യാനാവില്ലെന്ന് ഇവിടെ ഭഗവാൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു).

ന മാം ദുഷ്കൃതിനോ മൂഢാഃ
പ്രപദ്യന്തേ നരാധമാഃ
മായയാപഹൃതജ്ഞാനാഃ
ആസുരം ഭാവമാശ്രിതാഃ                                                   (15)

ദുരാചാരികളും, മൂഢന്മാരും, പാപികളും, മായയാൽ ജ്ഞാനം നഷ്ടമായവരും ആസുരപ്രവൃത്തികളോടുകൂടിയവരുമായ മനുഷ്യാധമന്മാർ എന്നെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നില്ല.

ചതുർവിധാ ഭജന്തേ മാം
ജനാഃ സുകൃതിനോƒർജുന
ആർത്തോ ജിജ്ജ്ഞാസുരർഥാർഥീ
ജ്ഞാനീ ച ഭരതർഷഭ!                                                     (16)

അല്ലയോ ഭരതവംശജനായ അർജുന! ദുഃഖിതൻ, പരമാർഥതത്ത്വമറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, ധനമോഹി, ആത്മജ്ഞാനി ഇങ്ങനെ നാലുതരത്തിലുള്ളവർ എന്നെ ഭജിക്കുന്നു.

തേഷാം ജ്ഞാനീ നിത്യയുക്തഃ
ഏക ഭക്തിർ വിശിഷ്യതേ
പ്രിയോ ഹി ജ്ഞാനിനോƒത്യർഥം
അഹം സ ച മമ പ്രിയഃ                                                     (17)

നാലുതരക്കാരിൽ സദാ സമഭാവം പുലർത്തുന്നവനും, താനും ഈശ്വരനും ഒന്നാണെന്ന നിലയിൽ ഭക്തിയുള്ളവനുമായ ആത്മജ്ഞാനിയാണ്‌ ശ്രേഷ്ഠൻ. ഞാൻ ആത്മജ്ഞാനിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവനാണ്‌, അവൻ എനിക്കും പ്രിയപ്പെട്ടവനെത്രേ.

ഉദാരാഃ സർവ ഏവൈതേ
ജ്ഞാനീത്വാതൈ്മവ മേ മതം
ആസ്ഥിതഃ സഹി യുക്താത്മാ
മാമേവാനുത്തമാം ഗതിം                                                    (18)

എന്നെ ഭജിക്കുന്ന ഈ നാലുതരക്കാരും ഉത്കൃഷ്ടന്മാർ തന്നെയാണ്‌; എന്നാൽ ജ്ഞാനി കൂടുതൽ ഉത്കൃഷ്ടനാണ്‌. അവൻ ഞാൻ തന്നെയെന്നു ഞാങ്കരുതുന്നു. എന്തെന്നാൽ അവൻ എന്നിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ചവനും പരമഗതിയായി എന്നെത്തന്നെ ആശ്രയിച്ചവനുമാകുന്നു.

ബഹുനാം ജന്മനാമന്തേ
ജ്ഞാനവാൻ മാം പ്രപദ്യതേ
വാസുദേവഃ സർവമിതി
സ മഹാത്മാ സുദുർലഭഃ                                                     (19)

അനേകം ജന്മങ്ങൾക്ക് കഴിഞ്ഞ് സർവവും വാസുദേവനാണെന്ന് ബോധം തെളിഞ്ഞ ബ്രഹ്മജ്ഞാനി എന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു. എന്നാൽ അപ്രകാരമുള്ള മഹാത്മാക്കൾ വളരെ ചുരുക്കമാണ്‌.

കാമൈസ്തൈർ ഹൃതജ്ഞാനാഃ
പ്രപദ്യന്തേƒന്യദേവതാഃ
തം തം നിയമമാസ്ഥായ
പ്രകൃത്യാ നിയതാഃ സ്വയാ                                                 (20)

അവവരവരുടെ കർമവാസനയാൽ പ്രേരിതരായി പലതരം കാമനകളാൽ ജ്ഞാനം നഷ്ടപ്പെട്ടവർ അതാതു നിയമത്തെ ആശ്രയിച്ച് അന്യദേവതകളെ ഉപാസിക്കുന്നു.

യോയോ യാം യാം തനും ഭക്തഃ
ശ്രദ്ധയാർച്ചിതുമിച്ഛതി
തസ്യതസ്യാചലാം ശ്രദ്ധാം
താമേവ വിദധാമ്യഹം                                                         (21)

ഏതേതു ഭക്തൻ ഏതേതു ദേവതയെ ശ്രദ്ധയോടെ ഭജിക്കാനിച്ഛിക്കുന്നുവോ അതാതു ഭക്തന്റെ ആ ശ്രദ്ധയെത്തന്നെ ഞാൻ ഉറപ്പുള്ളതാക്കുന്നു.

സ തയാ ശ്രദ്ധയാ യുക്തഃ
തസ്യാരാധനമീഹതേ
ലഭതേ ച തതഃ കാമാൻ
മയൈവ വിഹിതാൻ ഹിതാൻ                                           (22)

അന്യദേവതകളെ ഭജിക്കുന്നവൻ അപ്രകാരമുള്ള ശ്രദ്ധയോടുകൂടി ആ ദേവതയെ ആരാധിക്കുന്നു. അവന്‌ ഞാൻ തന്നെ നിശ്ചയിച്ച ഇഷ്ടഫലങ്ങളെ ആ ദേവതയിൽ നിന്നും ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ( ഏതു ദേവതയെ ഉപാസിച്ചാലും അഭീഷ്ടസിദ്ധിയും ശ്രദ്ധയും പരമാത്മാവിൽ നിന്നുമാത്രമാണ്‌ ലഭിക്കുന്നതെന്ന് ഇവിടെ വ്യക്തമാക്കുന്നു.)

അന്തവത്തു ഫലം തേഷാം
തദ് ഭവത്യല്പമേധസാം
ദേവാൻ ദേവയജോ യാന്തി
മദ്ഭക്താ യാന്തി മാമപി                                                    (23)

എന്നാൽ അന്യദേവതകളെ ഭജിക്കുന്ന അല്പബുദ്ധികളായ അവർക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഫലം നാശമുള്ളതാകുന്നു. ദേവന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നവൻ ദേവന്മാരെ പ്രാപിക്കുന്നു. എന്റെ ഭക്തന്മാർ എന്നെയും പ്രാപിക്കുന്നു.

അവ്യക്തം വ്യക്തിമാപന്നം
മന്യന്തേ മാമബുദ്ധയഃ
പരം ഭാവമജാനന്തഃ
മമാവ്യയമനുത്തമം                                                          (24)

നാശമില്ലാത്തതും സർവോത്തമവും എല്ലാറ്റിനും അതീതവുമായ എന്റെ സ്വരൂപത്തെ അറിയാത്ത ബുദ്ധിശൂന്യർ ഇന്ദ്രിയമനോബുദ്ധികൾക്ക് വ്യക്തമാവാത്ത എന്നെ വ്യക്തിഭാവത്തെ കൈക്കൊണ്ടവനായി (ശരീരമെടുത്തവനായി) വിചാരിക്കുന്നു.

നാഹം പ്രകാശഃ സർവസ്യ
യോഗമായാസമാവൃതഃ
മൂഢോƒയം നാഭിജാനാതി
ലോകോ മാമജമവ്യയം                                                    (25)

യോഗമായയാൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഞാൻ എല്ലാവർക്കും പ്രത്യക്ഷനായിത്തീരുന്നില്ല. മായയാൽ മോഹിതരായ ജനങ്ങൾ എന്നെ ജനനമില്ലാത്തവനും നാശമില്ലാത്തവനുമായി അറിയുന്നില്ല.

വേദാഹം സമതീതാനി
വർത്തമാനാനി ചാർജുന
ഭവിഷ്യാണി ച ഭൂതാനി
മാം തു വേദ ന കശ്ചന                                                     (26)

ഹേ അർജുന! കഴിഞ്ഞുപോയവയും ഇപ്പോഴുള്ളവയും വരാനിരിക്കുന്നവയുമായ ജീവികളെ ഞാൻ അറിയുന്നു; എന്നെയാകട്ടെ ആരും അറിയുന്നുമില്ല.

ഇച്ഛാദ്വേഷ സമുത്ഥേന
ദ്വന്ദ്വ മോഹേന ഭാരത
സർവഭൂതാനി സംമോഹം
സർഗേ യാന്തി പരന്തപ!                                                 (27)

അല്ലയോ അർജുന! ജനിക്കുമ്പോൾ തന്നെ രാഗദ്വേഷങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന സുഖദുഃഖാദി ദ്വന്ദങ്ങളാലുണ്ടാകുന്ന മോഹത്താൽ എല്ലാ ജീവികളും മൂഢതയെ പ്രാപിക്കുന്നു.

യേഷാം ത്വന്തഗതം പാപം
ജനാനാം പുണ്യകർമണാം
തേ ദ്വന്ദ്വമോഹനിർമുക്താ
ഭജന്തേ മാം ദൃഢവ്രതാഃ                                                    (29)

എന്നാൽ പുണ്യകർമങ്ങൾ അനുഷ്ടിച്ചവരായ ഏതു ജനങ്ങളുടെ പാപം നശിച്ചിരിക്കുന്നുവോ അവർ സുഖദുഃഖാദി ദ്വന്ദ്വങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന മോഹത്തിൽ നിന്ന് മുക്തരായി നിശ്ചയദാർഢ്യത്തോടെ എന്നെ ഭജിക്കുന്നു.

ജരാമരണമോക്ഷായ
മാമാശ്രിത്യ യതന്തി യേ
തേ ബ്രഹ്മ തദ്വിദുഃ കൃത്സ്ന-
മധ്യാത്മം കർമ ചാഖിലം                                                (29)

ഏതൊരാൾ ജരാമരണങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മോചനത്തിനായി എന്നെ ആശ്രയിച്ച് പ്രയത്നിക്കുന്നുവോ അവർ പരബ്രഹ്മത്തേയും പൂർണമായ അദ്ധ്യാത്മരഹസ്യത്തേയും മുഴുവൻ കർമത്തെയും അറിയുന്നു.

സാധിഭൂതാധിദൈവം മാം
സാധിയജ്ഞം ച യേ വിദുഃ
പ്രയാണകാലേƒപി ച മാം
തേ വിദുർയുക്തചേതസഃ                                                  (30)

എന്നെ അധിഭൂതം, അധിദൈവം, അധിയജ്ഞം എന്നിവയോടുകൂടി ആരറിയുന്നുവോ എന്നിൽ മനസ്സുറച്ച അവർ മരണസമയത്തു കൂടി എന്നെ അറിയുന്നു.
(അധിഭൂതം നാമരൂപാത്മകമായ ജഗത്തുതന്നെയാകുന്നു. അധിദൈവതം ദേവന്മാരെ അതായത് ഇന്ദ്രിയമനോബുദ്ധികളെ സംബന്ധിച്ചത്. അധിഭൂതം നാശമുള്ളത്. എല്ലാത്തിലുമുള്ള ജീവാത്മഭാവം അധിദൈവതം. എല്ലാ കർമങ്ങൾക്കും കാരണഭൂതനായ പരമാത്മാവ് തന്നെയാകുന്നു അധിജ്ഞൻ)

ഇതി ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാസു ഉപനിഷത്സു
ബ്രഹ്മവിദ്യായാം യോഗശാസ്ത്രേ
ശ്രീകൃഷ്ണാർജുന സംവാദേ
ജ്ഞാനവിജ്ഞാന യോഗോനാമ
സപ്തമോƒധ്യായഃ

ഏഴാം അധ്യായം കഴിഞ്ഞു.

ഇത് നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമായെങ്കിൽ ദയവായി ലൈക്ക് ചെയ്യൂ, ഒപ്പം ഷെയർ ചെയ്യൂ. എത്തട്ടെ അത് ലോകം മുഴുവനും.

മറ്റ്  അദ്ധ്യായങ്ങൾക്കായി ചുവടെയുള്ള ലിങ്കുകൾ ഉപയോഗിക്കുക.

അർജ്ജുനവിഷാദയോഗം ( ഒന്നാം അദ്ധ്യായം )    

സാംഖ്യയോഗം ( രണ്ടാം അദ്ധ്യായം )

കർമയോഗം ( മൂന്നാം അധ്യായം)

ജ്ഞാനകർമ സംന്യാസയോഗം ( നാലാം അദ്ധ്യായം )

സംന്യാസയോഗം ( അഞ്ചാം അദ്ധ്യായം )

ധ്യാനയോഗം (  ആറാം അധ്യായം )

മറ്റ്  വിഷയങ്ങൾ 

1. ഭഗവദ്ഗീത ശ്ലോകങ്ങളും മലയാള വ്യാഖ്യാനവും  ( പൂമുഖം )

2. ഗീത അതിവിശിഷ്ടമായ പൂച്ചെണ്ട് (ആമുഖം)   

3. സാംഖ്യദർശനത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ( പഠനം)

4. ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യർ (ലേഖനം )

5. ധ്യാനമന്ത്രങ്ങൾ (ഉപാസനാ  മന്ത്രങ്ങൾ )

   
ഭക്തി വീഡിയോകൾ 
1. പഴനിമല മുരുകൻ 
2. തൈപ്പൂയകാഴ്ചകൾ 


















Friday, 24 October 2014

ശ്രീമദ്‌ ഭഗവദ്ഗീത
ആറാം അധ്യായം
ധ്യാനയോഗം

ഭഗവദ്ഗീത മലയാളവ്യാഖ്യാനത്തോടൊപ്പം അവതരിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ തുടങ്ങിയ ഈ സപര്യയുടെ ഭാഗമായി അഞ്ച്  അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഇതുവരെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇതാ ആറാം  അദ്ധ്യായവും എല്ലാ മലയാളികൾക്കുമായി സമർപ്പിക്കുന്നു.
മഹാഭാരതത്തിന്റെ ആത്മാവാണ് ഭീഷ്മപർവത്തിന്റെ ഭാഗമായ ഭഗവദ്ഗീത, അത് ഈ ഭാരത ഭൂവിന്റെ ആത്മാവുകൂടിയാണ്. 
 
(യോഗാരൂഢന്റെ വർണ്ണന, ധ്യാനയോഗസാധന, യോഗയുക്തന്റെ സർവാത്മൈക്യദർശനം, മനസ്സിനെ അടക്കൽ, ഭക്തിയുക്തനായ കർമയോഗിയുടെ ശ്രേഷ്ഠത, എന്നിവ ഈ അധ്യായത്തിൽ വിവരിക്കുന്നു)

ശ്രീഭഗവാൻ ഉവാചഃ:
അനാശ്രിതഃ കർമഫലം
കാര്യം കർമ കരോതി യഃ
സ സംന്യാസീ ച യോഗീ ച
ന നിരഗ്നിർ ന ചാക്രിയഃ                                                                    (1)

ശ്രീ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു:
കർമഫലത്തെ ആഗ്രഹിക്കാതെ കർത്തവ്യകർമത്തെ ആരു ചെയ്യുന്നുവോ അവൻ സംന്യാസിയും യോഗിയുമാകുന്നു. അഗ്നിഹോത്രാദികളും മറ്റുക്രിയകളും ഉപേക്ഷിച്ചതു കൊണ്ടുമാത്രം ഒരാൾ സംന്യാസിയോ യോഗിയോ ആവുകയില്ല. ( അഗ്നിഹോത്രാദികർമങ്ങൾ ഗൃഹസ്ഥന്മാർ അനുഷ്ഠിക്കുന്നതാണ്‌, അവ സംന്യാസിയും യോഗിയും അനുഷ്ഠിക്കേണ്ടതായിട്ടില്ല. )

യം സംന്യാസമിതി പ്രാഹുർ
യോഗം തം വിദ്ധി പാണ്ഡവ!
നഹ്യ സംന്യസ്തസങ്കൽപോ
യോഗീ ഭവതി കശ്ചന                                                                       (2)

അല്ലയോ അർജ്ജുന! യാതൊന്നിനെയാണോ സംന്യാസമെന്ന് പറയുന്നത്‌ അതുതന്നെയാണ്‌ യോഗം എന്നറിഞ്ഞാലും. എന്തെന്നാൽ സങ്കൽപങ്ങളെ ത്യജിക്കാത്ത ഒരുവനും യോഗിയായിത്തീരുന്നില്ല. ( ചപലമായ മനസ്സിന്റെ ആസക്തിയാണ്‌ സങ്കൽപങ്ങൾ അവയെ ഉപേക്ഷിക്കാത്ത ഒരാളും യോഗിയായിത്തീരുന്നില്ല.)

ആരുരുക്ഷോർമുനേർയോഗം
കർമകാരണമുച്യതേ
യോഗാരൂഢസ്യ തസ്യൈവ
ശമഃ കാരണമുച്യതേ                                                                        (3)

യോഗത്തെ ആരോഹണം ചെയ്യാനാഗ്രഹിക്കുന്ന മുനിക്ക്‌ കാരണം(ഉപായം) നിഷ്‌കാമകർമവും, യോഗത്തിൽ ആരൂഢനായ ആൾക്ക്‌ ഉപായം ശമവുമാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.( കാമക്രോധങ്ങളില്ലാത്ത നിലയാണ്‌ ശമം)

യദാ ഹി നേന്ദ്രിയാർഥേഷു
ന കർമസ്വനുഷജ്ജതേ
സർവസങ്കൽപ സംന്യാസീ
യോഗാരൂഢസ്തദോച്യതേ                                                               (4)

എപ്പോൾ ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിലും, ആവക കർമങ്ങളിലും ആസക്തിയില്ലാതിരിക്കുന്നുവോ അപ്പോൾ സർവ സങ്കൽപങ്ങളേയും ഉപേക്ഷിച്ച അയാൾ യോഗാരൂഢനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.( ധ്യാനനിഷ്ഠ കൈവരുമ്പോൾ ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിലേക്ക്‌ മനസ്സ്‌ പോവുകയില്ല. ഈ അവസ്ഥയാണ്‌ ശമം. ഈ അവസ്ഥ കൈവരുമ്പോഴാണ്‌ ഒരാൾ യോഗാരൂഢനാകുന്നത്‌)

ഉദ്ധരേദാത്മനാത്മാനം
നാത്മാനമവസാദയേത്‌
ആത്മൈവ ഹ്യാത്മനോ ബന്ധു-
രാത്മൈവ രിപുരാത്മനഃ                                                                   (5)

ആത്മാവിനെ അത്മാവിനാൽ ഉയർത്തണം. അത്മാവിനെ അധഃപതിപ്പിക്കരുത്‌. എന്തെന്നാൽ തന്റെ ബന്ധു താൻ തന്നെയാണ്‌ , തന്റെ ശത്രുവും താൻ തന്നെ.( സ്വന്തം ആത്മോന്നതിക്ക്‌ വേണ്ടിയുള്ള കർമങ്ങൾ താൻ തന്നെ അനുഷ്ഠിക്കേണ്ടതാണ്‌. മാർഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ മാത്രമേ ഗുരുവിൽ നിന്നും ലഭിക്കുകയുള്ളൂ. തന്റെ ബന്ധുവും ശത്രുവും താൻ തന്നെയാണ്‌ എന്ന ഓർമ ഓരോരുത്തർക്കും ഉണ്ടായിരിക്കണം.)

ബന്ധുരാത്മാത്മനസ്തസ്യ
യേനാത്മൈവാത്മനാ ജിതഃ
അനാത്മനസ്തു ശത്രുത്വേ
വർത്തത്താത്മൈവ ശത്രുവത്‌                                                         (6)

ഏതൊരുവൻ ആത്മനിയന്ത്രണത്താൽ ആത്മാവിന്റെ ജയം നേടിയിരിക്കുന്നുവോ അവന്‌ ആത്മാവ്‌ ബന്ധുവാകുന്നു. എന്നാൽ മനോനിയന്ത്രണമില്ലാത്തവന്‌ ശത്രുഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന സ്വന്തം ആത്മാവ്‌ തന്നെയാണ്‌ ശത്രു.

ജിതാത്മനഃ പ്രശാന്തസ്യ
പരമാത്മാ സമാഹിതഃ
ശീതോഷ്ണ സുഖ ദുഃഖേഷു
തഥാ മാനാവമാനയോഃ                                                                   (7)

മനസ്സിനെ ജയിച്ച്‌ പ്രശാന്തി നേടിയവന്‌ (യോഗിക്ക്‌) സുഖം, ദുഃഖം, ചൂട്‌, തണുപ്പ്‌ എന്നിവയിലും, മാനം, അപമാനം എന്നിവയിലും സമഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന അന്തരാത്മാവാണ്‌ ഉണ്ടായിരിക്കുക.

ജ്ഞാനവിജ്ഞാനതൃപ്താത്മാ
കൂടസ്ഥോ വിജിതേന്ദ്രിയഃ
യുക്ത ഇത്യുച്യുതേ യോഗീ
സമലോഷ്ടാശ്മകാഞ്ചനഃ                                                                   (8)

ജ്ഞാനം കൊണ്ടും, വിശിഷ്ടജ്ഞാനം കൊണ്ടും തൃപ്തനും ഇളക്കമറ്റവനും, ഇന്ദ്രിയജയം നേടിയവനും , മൺകട്ടയും, കല്ലും, സ്വർണ്ണവും ഒരുപോലെ കരുതുന്നവനുമായ യോഗി യോഗാരൂഢനാകുന്നു.

സുഹൃന്മിത്രാര്യുദാസീന-
മധ്യസ്ഥദ്വേഷ്യബന്ധുഷു
സാധുഷ്വപി ച പാപേഷു
സമബുദ്ധിർ വിശിഷ്യതേ                                                                 (9)

സുഹൃത്ത്‌, മിത്രം, ശത്രു, ഉദാസീനൻ, മധ്യസ്ഥൻ, ദ്വേഷത്തിന്‌ പാത്രമായവൻ, ബന്ധു എന്നിവരിലും പുണ്യവാന്മാരിലും പാപികളിലും സമബുദ്ധിയുള്ളവൻ വിശിഷ്ഠനാകുന്നു.( സഹജീവികളിലും സമഭാവന പുലർത്തുന്നവനാണ്‌ യോഗാരൂഢനെന്ന് സാരം)

യോഗീ യുഞ്ജീത സതത്തം
ആത്മാനം രഹസി സ്ഥിതഃ
ഏകാകീ യതചിത്താത്മാ
നിരാശീരപരിഗ്രഹഃ                                                                       (10)

യോഗാരൂഢൻ വിജനസ്ഥലത്ത്‌ തനിയെ ഇരുന്ന് അന്തഃകരണത്തെയും ഇന്ദ്രിയാദികളെയും അടക്കി ആഗ്രഹങ്ങളുപേക്ഷിച്ച്‌ തന്റേതായി ഒന്നും കരുതിവയ്ക്കാത്തവനായി എപ്പോഴും മനസ്സിനെ ആത്മാവിൽ യോജിപ്പിച്ചു നിർത്തണം.

ശുചൗ ദേശേ പ്രതിഷ്ഠാപ്യ
സ്ഥിരമാനസമാത്മനഃ
നാത്യുച്‌ഛ്റിതം നാതിനീചം
ചൈലാജിന കുശോത്തരം                                                            (11)

തത്രൈകാഗ്രം മനഃ കൃത്വാ
യതചിത്തേന്ദ്രിയ ക്രിയഃ
ഉപവിശ്യാസനേ യുഞ്ജ്യാത്‌
യോഗമാത്മവിശുദ്ധയേ                                                               (12)

ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്ത്‌ അധികം ഉയർന്നോ അധികം താഴ്‌ന്നോ അല്ലാത്തവിധം ,വസ്ത്രവും അടിയിൽ മാന്തോലും അതിനടിയിലായി ദർഭപ്പുല്ലും വിരിച്ച്‌ ഇളക്കമില്ലാത്തവിധം തന്റെ ഇരിപ്പിടം ഉറപ്പിച്ചിട്ട്‌ ആ ആസനത്തിൽ ഇരുന്ന് മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി മനസ്സിന്റെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടേയും പ്രവർത്തികളെ നിയന്ത്രിച്ചുകൊണ്ട്‌, ആത്മവിശുദ്ധിക്കായി ധ്യാനിക്കണം.

സമം കായശിരോഗ്രീവം
ധാരയന്നചലം സ്ഥിരഃ
സംപ്രേക്ഷ്യ നാസികാഗ്രം സ്വം
ദിശശ്ചാനവലോകയൻ                                                               (13)

പ്രശാന്താത്മാ വിഗതഭീഃ
ബ്രഹ്മചാരിവ്രതേസ്ഥിതഃ
മനഃ സംയമ്യ മച്ചിത്തോ
യുക്ത ആസീത മത്പരഃ                                                            (14)

ശരീരവും തലയും കഴുത്തും നേർവരയിൽ നിൽക്കത്തക്കവണ്ണം ഇളക്കമറ്റ്‌ നീണ്ട്നിവർന്ന് , മൂക്കിൻതുമ്പിൽ ദൃഷ്ടി പതിപ്പിച്ചും ചുറ്റുപാടും നോക്കാതെയും ശാന്തചിത്തനും നിർഭയനുമായി ബ്രഹ്മചര്യാനിഷ്ഠയോടുകൂടി മനസ്സ്‌ വിഷയങ്ങളിലേക്ക്‌ പായാതെ നിയന്ത്രിച്ച്‌ മനസ്സിനെ എന്നിൽത്തന്നെ ഉറപ്പിച്ച്‌ എന്നെത്തന്നെ പരമലക്ഷ്യമാക്കിക്കൊണ്ട്‌ യോഗയുക്തനായി ഇരിക്കണം.( യോഗി ധ്യാനിക്കേണ്ടത്‌ എങ്ങനെയാണെന്ന് ഇവിടെ വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു.)

യുഞ്ജന്നേവം സദാത്മാനം
യോഗീ നിയതമാനസഃ
ശാന്തിം നിർവാണപരമാം
മത്സംസ്ഥാമധിഗച്ഛതി                                                             (15)

ഇന്ദ്രിയ വിഷയങ്ങളിൽ അഭിരമിക്കാതെ മനസ്സിനെ അടക്കിയ യോഗി എപ്പോഴും ആത്മാവിൽ മനസ്സിനെ ഉറപ്പിച്ചുകൊണ്ട്‌ എന്നിൽ (ഭഗവാനിൽ) സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മോക്ഷദായകമായ ശാന്തിയെ പ്രാപിക്കുന്നു.

നാത്യശ്‌നതസ്‌തു യോഗോƒസ്തി
ന ചൈകാന്തമനശ്‌നതഃ
ന ചാതിസ്വപ്‌നശീലസ്യ
ജാഗ്രതോ നൈവ ചാർജുന                                                     (16)

അല്ലയോ അർജ്ജുന! അമിതമായി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവനും ഒട്ടും ഭക്ഷണം കഴിക്കാത്തവനും അധികം ഉറങ്ങുന്നവനും എപ്പോഴും ഉറക്കമൊഴിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നവനും ഈ യോഗാനുഭൂതി സിദ്ധിക്കുന്നതല്ല.

യുക്താഹാരവിഹാരസ്യ
യുക്തചേഷ്ടസ്യ കർമസു
യുക്തസ്വപ്നാവബോധസ്യ
യോഗോ ഭവതി ദുഃഖഹാ                                                          (17)

ആഹാരത്തിലും, വിനോദങ്ങളിലും മിതത്വം പാലിക്കുന്നവനും കർമങ്ങളിൽ മിതത്വം പാലിച്ചുകൊണ്ട്‌ കർത്തവ്യകർമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവനും ഉറക്കത്തിലും ഉണർവ്വിലും നിഷ്ഠപാലിക്കുന്നവനുമായ സാധകന്‌ യോഗം(ധ്യാനയോഗം) ദുഃഖനാശകമായി ഭവിക്കുന്നു.

യദാ വിനിയതം ചിത്തം
ആത്മന്യേവാവതിഷ്ഠതേ
നിസ്പൃഹഃ സർവകാമേഭ്യഃ
യുക്തഃ ഇത്യുച്യതേ തദാ                                                          (18)

എപ്പോൾ നിയന്ത്രിത മനസ്സ്‌ സർവകാമനകളിൽ നിന്നും മോചിതമായി ആത്മാവിൽതന്നെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുവോ അപ്പോൾ അയാൾ യോഗാരൂഢൻ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

യഥാ ദീപോ നിവാതസ്ഥോ
നേംഗതേ സോപമാ സ്‌മൃതാ
യോഗിനോ യതചിത്തസ്യ
യുഞ്ജതോ യോഗമാത്മനഃ                                                    (19)

കാറ്റില്ലാത്തിടത്തിരിക്കുന്ന വിളക്ക്‌ എപ്രകാരം ചലിക്കാതിരിക്കുന്നുവോ അത്‌ ആത്മധ്യാനത്തിൽ മുഴുകിയ മനസ്സോടുകൂടിയ യോഗിക്ക്‌ ഉപമയായി പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

യത്രോപരമതേ ചിത്തം
നിരുദ്ധം യോഗസേവയാ
യത്ര ചൈവാത്മനാത്മാനം
പശ്യന്നാത്മനി തുഷ്യതി                                                       (20)

യോഗസാധനകൊണ്ട്‌ വിഷയങ്ങളിൽ നിന്നും നിവൃത്തി നേടിയ മനസ്സ്‌ ഏതൊരവസ്ഥയിൽ പ്രശാന്തമാകുന്നുവോ, ഏതവസ്ഥയിൽ ആത്മാവുകൊണ്ട്‌ ആത്മാവിനെ ദർശിച്ച്‌ ആത്മാവിൽത്തന്നെ സന്തുഷ്ടനാകുന്നുവോ

സുഖമാത്യന്തികം യത്തത്‌
ബുദ്ധിഗ്രാഹ്യമതീന്ദ്രിയം
വേത്തി യത്ര ന ചൈവായം
സ്ഥിതശ്ചലതി തത്ത്വതഃ                                                   (21)

ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക്‌ അതീതവും ബുദ്ധിയാൽ മാത്രം ഗ്രഹിക്കത്തക്കതുമായ പരമാനന്ദത്തെ ഏതവസ്ഥയിൽ അറിയുന്നുവോ, ഏതവസ്ഥയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്‌ മൂലം പരമാർത്ഥ തത്വത്തിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിക്കുന്നില്ലയോ,

യം ലബ്‌ധ്വാ ചാപരം ലാഭം
മന്യതേ നാധികം തതഃ
യസ്മിൻ സ്ഥിതോ ന ദുഃഖേന
ഗുണാപി വിചാല്യതേ                                                        (22)

തം വിദ്യാദ്‌ ദുഃഖസംയോഗ-
വിയോഗം യോഗസംജ്ഞിതം
സ നിശ്ചയേന യോക്തവ്യോ
യോഗോƒനിർവിണ്ണചേതസാ                                          (23)

യാതൊന്ന് ലഭിച്ചാൽ അതിലും ഉപരിയായി മറ്റൊന്നിനെക്കുറിച്ച്‌ വിചാരിക്കുന്നില്ലയോ ഏതവസ്ഥയിലിരുന്നാൽ കഠിനദുഃഖത്താൽ പോലും ചലിപ്പിക്കപ്പെടുന്നില്ലയോ, ദുഃഖത്തോടുള്ള ബന്ധത്തെ വേർപെടുത്തുന്ന ആ അവസ്ഥയെ 'യോഗം' എന്ന് അറിയേണ്ടതാകുന്നു. ആ യോഗം ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെയും, പ്രസന്നമായ മനസ്സോടെയും അഭ്യസിക്കേണ്ടതാകുന്നു.

സങ്കൽപപ്രഭവാൻ കാമാൻ
ത്യക്ത്വാ സർവാനശേഷതഃ
മനസൈവേന്ദ്രിയഗ്രാമം
വിനിയമ്യ സമന്തതഃ                                                        (24)

ശനൈ ശനൈരുപരമേത്‌
ബുദ്ധ്യാ ധൃതി ഗൃഹീതയാ
ആത്മസംസ്ഥം മനഃ കൃത്വാ
ന കിഞ്ചിദപി ചിന്തയേത്‌                                               (25)

സങ്കൽപങ്ങളിൽ നിന്നുമുണ്ടാകുന്ന സർവകാമങ്ങളേയും നിശ്ശേഷം ത്യജിച്ചിട്ട്‌ ചിറ്റുപാടുകളിൽ നിന്ന് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ മനസ്സുകൊണ്ട്‌ തന്നെ അടക്കി, ധൈര്യത്തോടുകൂടിയ ബുദ്ധിയാൽ മനസ്സിനെ ആത്മസ്വരൂപത്തിൽ ഉറപ്പിച്ചിട്ട്‌ പതിയെ പതിയെ നിവൃത്തനാകണം, മറ്റൊന്നിനെക്കുറിച്ചും ചിന്തിക്കരുത്‌.

യതോയതോ നിശ്ചരതി
മനശ്ചഞ്ചലമസ്ഥിരം
തതസ്തതോ നിയമ്യൈതത്‌
ആത്മന്യേവ വശം നയേത്‌                                           (26)

ഇളകുന്നതും ഉറച്ച്‌ നിൽക്കാത്തതുമായ മനസ്സ്‌ ഏതെല്ലാം വിഷയങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നുവോ അതിൽനിന്നെല്ലാം അതിനെ പിന്തിരിപ്പിച്ച്‌ ആത്മാവിൽ തന്നെ ഉറപ്പിച്ച്‌ നിർത്തണം.

പ്രശാന്തമനസം ഹ്യേനം
യോഗിനം സുഖമുത്തമം
ഉപൈതി ശാന്തരജസം
ബ്രഹ്മഭൂതകൽമഷം                                                       (27)

രജോഗുണം നീങ്ങി ശാന്തമായ മനസ്സോടുകൂടിയവനും പാപരഹിതനും ബ്രഹ്മത്വം പൂകിയവനുമായ യോഗിയെ ഉത്തമമായ സുഖം സ്വയമേവ പ്രാപിക്കുന്നു.

യുജ്ഞന്നേവൻ സദാത്മാനം
യോഗീ വിഗതകൽമഷഃ
സുഖേന ബ്രഹ്മസംസ്പർശം
അത്യന്തം സുഖമശ്‌നുതേ                                               (28)

ഇങ്ങനെ എപ്പോഴും മനസ്സിനെ പരമാത്മാവിലുറപ്പിക്കുന്നവനായ യോഗി പാപരഹിതനായി പ്രയാസം ഇല്ലാതെ ബ്രഹ്മാനുഭൂതിയാലുള്ള പരമാനന്ദത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

സർവഭൂതസ്ഥമാത്മാനം
സർവഭൂതാനി ചാത്മനി
ഈക്ഷതേ യോഗയുക്താത്മാ
സർവത്ര സമദർശനഃ                                                     (29)

യോഗയുക്തമായ ആത്മാവോടുകൂടിയവൻ (യോഗി) എല്ലാ വസ്തുക്കളിലും ഒരേ ചൈതന്യഭാവത്തെത്തന്നെ കാണുന്നവനായിട്ട്‌ തന്റെ ആത്മാവിനെ സർവചരാചരങ്ങളിലും, സർവചരാചരങ്ങളേയും തന്റെ ആത്മാവിലും കാണുന്നു.( അതായത്‌ എല്ലാം ബ്രഹ്മമയം എന്നറിയുന്നു.)

യോമാം പശ്യതി സർവത്ര
സർവം ച മയി പശ്യതി
തസ്യാഹം ന പ്രണശ്യാമി
സ ച മേ ന പ്രണശ്യതി                                                  (30)

യാതൊരുവൻ എന്നെ സർവചരാചരങ്ങളിലും, സർവചരാചരങ്ങൾ എന്നിലും കാണുന്നുവോ അവന്‌ ഞാനും എനിക്ക്‌ അവനും ഒരിക്കലും നഷ്ടമാവുകയില്ല.( ആത്മാവും ബ്രഹ്മവും അല്ലെങ്കിൽ വൃഷ്ടിചൈതന്യവും, സമഷ്ടിചൈതന്യവും ഒന്നുതന്നെയെന്ന് ഭംഗ്യന്തരേണ ഇവിടെ വ്യക്തമാക്കുന്നു)

സർവഭൂതസ്ഥിതം യോ മാം
ഭജത്യേകത്വമാസ്ഥിതഃ
സർവഥാ വർത്തമാനോƒപി
സ യോഗീ മയി വർത്തതേ                                             (31)

യാതൊരുവൻ ഏകഭാവത്തെ ആശ്രയിച്ചവനായി സർവജീവികളിലുമിരിക്കുന്ന എന്നെ ഭജിക്കുന്നുവോ, ആ യോഗി ഏതുപ്രകാരത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നാലും അവൻ എന്നിൽ തന്നെയാണ്‌ വർത്തിക്കുന്നത്‌

ആത്മൗപമ്യേന സർവത്ര
സമം പശ്യതി യോƒർജുന
സുഖം വാ യദി വാ ദുഃഖം
സ യോഗീ പരമോ മതഃ                                                   (32)

അല്ലയോ അർജ്ജുന! ആത്മസാദൃശ്യം കൊണ്ട്‌ സകല ജീവികളുടേയും സുഖദുഃഖങ്ങളെ ആരാണോ തന്റേതെന്നപോലെ തുല്യമായി കാണുന്നത്‌ ആ യോഗി ഉത്തമനാണെന്നാണ്‌ എന്റെ അഭിപ്രായം. ( തന്റെ ആത്മാവും സകല ചരാചരങ്ങളിലും കുടികൊള്ളുന്ന ജീവനും ഒന്നാണെന്ന് അറിയുന്ന യോഗി സർവ സുഖദുഃഖങ്ങളേയും തന്റേതായിട്ട്‌ കരുതുന്നു)

അർജ്ജുന ഉവാച:
യോfയം യോഗസ്ത്വയാ പ്രോക്തഃ
സാമ്യേന മധുസൂദന
ഏതസ്യാഹം ന പശ്യാമി
ചഞ്ചലത്വാത്‌ സ്ഥിതിം സ്ഥിരാം                                      (33)

അർജ്ജുനൻ പറഞ്ഞു:
അല്ലയോ കൃഷ്ണ! സമത്വബുദ്ധികൊണ്ട്‌ പ്രാപിക്കേണ്ടതായ യോഗമാണല്ലോ അങ്ങ്‌ ഉപദേശിച്ചത്‌( മനസ്സ്‌ ചഞ്ചലമായതിനാൽ). ഈ യോഗം സ്ഥിരമായി നിൽക്കുമോ എന്ന് മനസ്സിന്റെ ചാഞ്ചല്യം മൂലം ഞാൻ സംശയിക്കുന്നു.

ചഞ്ചലം ഹി മനഃ കൃഷ്ണ
പ്രമാഥി ബലവദ്‌ ദൃഢം
തസ്യാഹം നിഗ്രഹം മന്യേ
വായോരിവ സുദുഷ്കരം                                                      (34)

എന്തെന്നാൽ മനസ്സ്‌ ചഞ്ചലവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ മഥിക്കുന്നതും ശക്തിയുള്ളതും ദൃഡവുമാണ്‌. അല്ലയോ കൃഷ്ണ! മനസ്സിനെ അടക്കിനിർത്തുക എന്നത്‌ കാറ്റിന്റെ ഗതിയെ തടയുന്നത്‌ പോലെ ദുഷ്കരമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.

ശ്രീ ഭഗവാൻ ഉവാച:
അസംശയം മഹാബാഹോ
മനോ ദുർനിഗ്രഹം ചലം
അഭ്യാസേന തു കൗന്തേയ
വൈരാഗ്യേണ ച ഗൃഹ്യതേ                                            (35)

ശ്രീ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു;
മഹാവീരനായ അർജ്ജുന! മനസ്സ്‌ അടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതും ചഞ്ചലവുമാണ്‌ സംശയമില്ല, എങ്കിലും അഭ്യാസം കൊണ്ടും വിഷയങ്ങളിലുള്ള അനാസക്തികൊണ്ടും ക്രമേണ മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്‌.

അസംയതാത്മനാ യോഗഃ
ദുഷ്പ്രാപ ഇതി മേ മതിഃ
വശ്യാത്മനാ തു യതതാ
ശക്യോƒവാപ്തുമുപായതഃ                                                 (36)

മനസ്സിനെ കീഴടക്കാത്തവന്‌ യോഗം പ്രാപ്യമല്ല എന്നുതന്നെയാണ്‌ എന്റെ അഭിപ്രായം. എന്നാൽ മുൻപു പറഞ്ഞ ഉപായങ്ങളാൽ ( അഭ്യാസം, വൈരാഗ്യം) പ്രയത്നിച്ച്‌ മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ച്‌ യോഗസിദ്ധി കൈവരിക്കാൻ കഴിയും.

അർജ്ജുനൻ ഉവാച:
അയതിഃ ശ്രദ്ധയോപേതോ
യോഗാച്ചലിത മാനസഃ
അപ്രാപ്യ യോഗസംസിദ്ധിം
കാ ഗതിം കൃഷ്ണ! ഗച്ഛതി                                                 (37)

അർജ്ജുനൻ പറഞ്ഞു:
അല്ലയോ കൃഷ്ണ! ശ്രദ്ധയോടുകൂടിയവനാണെങ്കിലും യോഗസിദ്ധിക്കായുള്ള പ്രയത്നം പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയാതെ മനസ്സ്‌ വ്യതിചലിച്ചവനായിട്ട്‌ യോഗസിദ്ധിയെ പ്രാപിക്കാതെ വന്നാൽ അവന്റെ ഗതിയെന്താകും?

കച്ചിന്നോഭയവിഭ്രഷ്ടഃ
ഛിന്നാഭ്രമിവ നശ്യതി
അപ്രതിഷ്ഠോ മഹാബാഹോ
വിമൂഢോ ബ്രഹ്മണഃ പഥി                                             (38)

മഹാപുരുഷനായ ഭഗവാനേ, യോഗാനുഷ്ഠാനത്തിലൂടെ പരമപദം പ്രാപിക്കാനുള്ള യത്നം പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയാത്ത മൂഢൻ, ബ്രഹ്മപ്രാപ്തിക്കുള്ള മാർഗ്ഗത്തിൽ നിലയുറയ്ക്കാതെ കർമമാർഗം, യോഗമാർഗം എന്നീ രണ്ടുമാർഗങ്ങളിൽ നിന്നും ഭ്രഷ്ടനായി ചിന്നിച്ചിതറിയ മേഘം പോലെ നശിച്ചുപോവില്ലേ?( ഏതെങ്കിലും കാരണത്താൽ യോഗമാർഗത്തിൽ നിന്നും വ്യതിചലിച്ചാൽ അയാളുടെ ഗത്തിയെന്താകും എന്നാണ്‌ അർജ്ജുനന്റെ ചോദ്യം. വിഷയം സുഖം ഉപേക്ഷിച്ച്‌ യോഗമാർഗത്തിൽ പ്രവേശിച്ചിട്ട്‌ അതുമില്ല ഇതുമില്ല എന്ന അവസ്ഥ ഉണ്ടാകുകയില്ലേ? )

ഏതന്മേ സംശയം കൃഷ്ണ
ഛേത്തുമർഹസ്യശേഷതഃ
ത്വദന്യഃ സംശയസ്യാസ്യ
ഛേത്താ ന ഹ്യുപപദ്യതേ                                             (39)

അല്ലയോ കൃഷ്ണ! എന്റെ ഈ സംശയം തീർത്തുതരാൻ അങ്ങയ്ക്ക്‌ കഴിയും. ഈ സംശയ നിവൃത്തി വരുത്തുന്നതിന്‌ അങ്ങല്ലാതെ മറ്റൊരാൾ ഇല്ല.

ശ്രീ ഭഗവാൻ ഉവാച:
പാർഥ നൈവേഹ നാമുത്ര
വിനാശസ്തസ്യ വിദ്യതേ
ന ഹി കല്യാണകൃത്‌ കശ്ചിത്‌
ദുർഗതിം താത ഗച്ഛതി                                                    (40)

ഹേ അർജ്ജുന! അവന്‌ ഈ ലോകത്തിൽ നാശമുണ്ടാകുന്നില്ല, പരലോകത്തിലുമില്ല. എന്തെന്നാൽ ശുഭകർമം ചെയ്യുന്ന ഒരാളും ദുർഗതി പ്രാപിക്കുകയില്ല.

പ്രാപ്യ പുണ്യകൃതാം ലോകാൻ
ഉഷിത്വാ ശാശ്വതീഃ സമാ:
ശുചീനാം ശ്രീമതാം ഗേഹേ
യോഗഭ്രഷ്ടോƒഭിജായതേ                                            (41)

യോഗസിദ്ധിക്കായി ശ്രമിച്ചിട്ട്‌ പൂർണ്ണഫലസിദ്ധി ലഭിക്കാതെ യോഗഭൃഷ്ഠനായവൻ പുണ്യലോകങ്ങളെ പ്രാപിച്ച്‌ ഏറെക്കാലം സുഖമായി കഴിഞ്ഞതിന്‌ ശേഷം സുകൃതികളും ഐശ്വര്യമുള്ളവരുമായവരുടെ ഗൃഹത്തിൽ വന്നു ജനിക്കുന്നു.

അഥവാ യോഗിനാമേവ
കുലേ ഭവതി ധീമതാം
ഏതദ്ധി ദുർലഭതരം
ലോകേ ജന്മ യദീദൃശം                                                   (42)

അല്ലെങ്കിൽ ജ്ഞാനികളായ യോഗനിഷ്ഠന്മാരുടെ കുലത്തിൽ തന്നെ അവൻ ജനിക്കുന്നു. ഇപ്രകാരമുള്ള ജന്മം ( മുൻപു പറഞ്ഞതിനെ അപേക്ഷിച്ച്‌) വളരെ ദുർലഭമാകുന്നു.

തത്ര തം ബുദ്ധിസംയോഗം
ലഭതേ പൗർവദേഹികം
യതതേ ച തതോ ഭൂയഃ
സംസിദ്ധൗ കുരുനന്ദന                                                  (43)

അല്ലയോ അർജ്ജുന! ആ ജന്മത്തിൽ , പൂർവജന്മത്തിലുണ്ടായ ബ്രഹ്മജ്ഞാന വിഷയകമായ ബുദ്ധിയോടു ചേർച്ച ലഭിക്കുന്നു. അനന്തരം അവൻ വീണ്ടും യോഗ സിദ്ധിക്കായുള്ള പ്രയത്നം തുടരുകയും ചെയ്യും.

പൂർവഭ്യാസേന തേനൈവ
ഹ്രിയതേ ഹ്യവശോƒപി സഃ
ജിജ്ഞാസുരപി യോഗസ്യ
ശബ്ദബ്രഹ്മാതിവർത്തതേ                                            (44)

ആ മുൻ ജന്മത്തിലെ അഭ്യാസത്താൽ തന്നെ അവൻ അവശനാണെങ്കിൽ കൂടി യോഗമാർഗത്തിലേക്ക്‌ അവൻ ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു. യോഗവൃത്തിയെക്കുറിച്ചറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ പോലും വേദോക്ത കർമഫലമായ സ്വർഗാതി സുഖവിഷയങ്ങളെ അതിക്രമിക്കുന്നു.

പ്രയത്നാദ്യതമാനസ്തു
യോഗീ സംശുദ്ധകില്‌ബിഷഃ
അനേക ജന്മസംസിദ്ധ-
സ്തതോ യാതി പരാംഗതിം                                            (45)

തീവ്രമായി യത്നിക്കുന്ന ധ്യാനയോഗിയാകട്ടെ, പാപവാസനകളകന്ന് പരിശുദ്ധനായി  അനേകം  ജന്മങ്ങളിൽ കൈവരിച്ച സിദ്ധിയാൽ പിന്നെ മോക്ഷത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

തപസ്വിഭ്യോƒധികോ യോഗീ
ജ്ഞാനിഭ്യോപി മതോfധികഃ
കർമിഭ്യശ്ചാധികോ യോഗീ
തസ്മാദ്യോഗീ ഭവാർജുന                                               (45)

ധ്യാനയോഗി തപസ്വികളെക്കാളും, ജ്ഞാനികളെക്കാളും, കർമികളെക്കാളും ശ്രേഷ്ഠനാണ്‌. അതുകൊണ്ട്‌ അല്ലയോ അർജ്ജുന! നീ യോഗിയായി ഭവിച്ചാലും.

യോഗിനാമപി സർവേഷാം
മദ്ഗതേനാന്തരാത്മനാ
ശ്രദ്ധാവാൻ ഭജതേ യോ മാം
സ മേ യുക്തതമോ മതഃ                                               (47)

തികഞ്ഞ വിശ്വാസത്തോടെ പരമാത്മാവിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ചുകൊണ്ട്‌ യാതൊരുവൻ എന്നെ ഭജിക്കുന്നുവോ അവൻ എല്ലാ യോഗികളിലും വച്ച്‌ ഉത്തമനാണെന്നാണ്‌ എന്റെ അഭിപ്രായം. ( യോഗ സാധനകളിൽ ഭക്തിക്കുള്ള പ്രാധാന്യം കൂടി ഇവിടെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു)

ഇതി ശ്രീമദ്‌ ഭഗവദ്ഗീതാസു ഉപനിഷത്സു
ബ്രഹ്മവിദ്യായാം യോഗശാസ്ത്രേ
ശ്രീകൃഷ്ണാർജുന സംവാദേ
ധ്യാനയോഗോ നാമ
ഷഷ്ഠോƒധ്യായഃ









ആറാം അധ്യായം കഴിഞ്ഞു

 മറ്റ്  അദ്ധ്യായങ്ങൾക്കായി ചുവടെയുള്ള ലിങ്കുകൾ ഉപയോഗിക്കുക.

അർജ്ജുനവിഷാദയോഗം ( ഒന്നാം അദ്ധ്യായം )    

സാംഖ്യയോഗം ( രണ്ടാം അദ്ധ്യായം )

കർമയോഗം ( മൂന്നാം അധ്യായം)

ജ്ഞാനകർമ സംന്യാസയോഗം ( നാലാം അദ്ധ്യായം )

സംന്യാസയോഗം ( അഞ്ചാം അദ്ധ്യായം )

മറ്റ്  വിഷയങ്ങൾ 

1. ഭഗവദ്ഗീത ശ്ലോകങ്ങളും മലയാള വ്യാഖ്യാനവും  ( പൂമുഖം )

2. ഗീത അതിവിശിഷ്ടമായ പൂച്ചെണ്ട് (ആമുഖം)   

3. സാംഖ്യദർശനത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ( പഠനം)

4. ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യർ (ലേഖനം )

5. ധ്യാനമന്ത്രങ്ങൾ (ഉപാസനാ  മന്ത്രങ്ങൾ )

     






Saturday, 23 August 2014

അഞ്ചാം അദ്ധ്യായം



ഭഗവദ്ഗീത മലയാളവ്യാഖ്യാനത്തോടൊപ്പം അവതരിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ തുടങ്ങിയ ഈ സപര്യയുടെ ഭാഗമായി നാല് അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഇതുവരെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇതാ അഞ്ചാം അദ്ധ്യായവും എല്ലാ മലയാളികൾക്കുമായി സമർപ്പിക്കുന്നു.

സംന്യാസയോഗം





അർജ്ജുനൻ ഉവാച:

സംന്യാസം കർമണാം കൃഷ്ണ
പുനര്യോഗം ച ശംശസി
യത്‌ ശ്രേയ ഏതയോരേകം
തന്മേ ബ്രൂഹീ സുനിശ്ചിതം                                              (1)

അർജ്ജുനൻ പറഞ്ഞു:
അല്ലയോ കൃഷ്ണ! കർമങ്ങളുടെ പരിത്യാഗത്തേയും പിന്നീട്‌ കർമയോഗത്തേയും അങ്ങ്‌ പ്രശംസിച്ചുവല്ലോ, ഇതിൽ ഏതാണ്‌ കൂടുതൽ ശ്രേയസ്‌കരം. ആ ഒന്ന് അങ്ങെനിക്ക്‌ പറഞ്ഞു തന്നാലും.

ശ്രീ ഭഗവാൻ ഉവാച:

സംന്യാസഃ കർമ യോഗശ്ച
നിഃശ്രേയസകരാവുഭൗ
തയോസ്തു കർമസന്യാസാത്‌
കർമയോഗോ വിശിഷ്യതേ                                              (2)

ശ്രീ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു:
സംന്യാസവും കർമയോഗവും രണ്ടും മോക്ഷപ്രദമാകുന്നു. എന്നാൽ അവയിൽ കർമസന്യാസത്തേക്കാൾ വിശിഷ്ടം കർമയോഗമാണ്‌.

ജ്ഞേയഃ സ നിത്യസംന്യാസീ
യോ ന ദ്വേഷ്ടി ന കാംക്ഷതി
നിർദ്വന്ദ്വോ ഹി മഹാബാഹോ
സുഖം ബന്ധാത്‌ പ്രമുച്യതേ                                             (3)

മഹാബാഹുവായ അർജ്ജുന, യാതൊരാൾ ദ്വേഷിക്കുകയും, ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നില്ലയോ അവൻ നിത്യസന്യാസിയാണെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊള്ളണം. സുഖം, ദുഃഖം, രാഗം, ദ്വേഷം മുതലായ ദ്വന്ദ്വങ്ങളില്ലാത്തവൻ ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്നും എളുപ്പം മുക്തനാവുന്നു.( സംന്യാസത്തിന്റെ മാനദണ്ഡം ഈ നിർദ്വന്ദ്വാവസ്ഥയാണ്‌ )

സാംഖ്യയോഗൗ പൃഥക്‌ ബാലാഃ
പ്രവദന്തി ന പണ്ഡിതാഃ
ഏകമപ്യാസ്ഥിതഃ സമ്യക്‌
ഉഭയോർവ്വിന്ദതേ ഫലം                                                   (4)

സാംഖ്യവും, കർമയോഗവും വേറെയാണെന്ന് ബാലന്മാർ (അറിവു കുറഞ്ഞവർ) മാത്രമേ പറയൂ. പണ്ഡിതന്മാർ അങ്ങനെ പറയില്ല. ഇവയിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്ന് വേണ്ടവിധം അനുഷ്ടിക്കുന്നവൻ രണ്ടിന്റേയും ഫലത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു. ( രണ്ടിന്റേയും ഫലം ഒന്നുതന്നെ എന്ന് അടുത്ത ശ്ലോകം വ്യക്തമാക്കുന്നു)

യത്‌ സാംഖ്യൈഃ പ്രാപ്യതേ സ്ഥാനം
തദ്യോഗൈരപി ഗമ്യതേ
ഏകം സാംഖ്യം ച യോഗം ച
യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി                                                    (5)

സാംഖ്യന്മാർ ( ജ്ഞാന നിഷ്ഠന്മാരായ സന്യാസിമാർ) ഏതു സ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കുന്നുവോ ആ സ്ഥാനം തന്നെ കർമയോഗികളും പ്രാപിക്കുന്നു. ആര്‌ ജ്ഞാനയോഗത്തേയും ( സാംഖ്യം) കർമയോഗത്തേയും ഒന്നായികാണുന്നുവോ അവൻ തത്ത്വത്തെ അറിയുന്നവനാണ്‌.

സംന്യാസസ്തു മഹാബാഹോ
ദുഃഖമാപ്തുമയോഗതഃ
യോഗയുക്തോ മുനിർബ്രഹ്മ
ന ചിരേണാധിഗച്ഛതി                                                      (6)

മഹാബാഹുവായ അർജ്ജുന, സംന്യാസമാകട്ടെ, കർമയോഗമനുഷ്ഠിക്കാതെ പ്രാപിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്‌. കർമയോഗയുക്തനായ മുനി വേഗത്തിൽ ബ്രഹ്മപദം പ്രാപിക്കുന്നു.

യോഗയുക്തോ വിശുദ്ധാത്മാ
വിജിതാത്മാ ജിതേന്ദ്രിയഃ
സർവഭൂതാത്മഭൂതാത്മാ
കൂർവന്നപി ന ലിപ്യതേ                                                 (7)

ഇന്ദ്രീയങ്ങളെ ജയിച്ചവനും മനോമാലിന്യമില്ലാത്തവനും മനസ്സിലെ വിക്ഷോഭങ്ങളെ അടക്കിയവനും സകല ജീവരാശികളുടേയും ആത്മാവും തന്റെ ആത്മാവും ഒന്നുതന്നെയെന്ന് സാക്ഷാത്കരിച്ചവനുമായ കർമയോഗി കർമം ചെയ്താലും അതു ബന്ധകാരണമാകുന്നില്ല.

നൈവ കിഞ്ചിത്‌ കരോമീതി
യുക്തോ മന്യേത തത്ത്വവിത്‌
പശ്യൻ ശൃണ്വൻ സ്പൃശൻ ജിഘ്രൻ
അശ്നൻ ഗച്ഛൻ സ്വപൻ ശ്വസൻ                                     (8)

പ്രലപൻ വിസ്യജൻ ഗൃഹ്ണൻ
ഉന്മിഷൻ നിമിഷന്നപി
ഇന്ദിയാണീന്ദ്രിയാർഥേഷു
വർത്തന്ത ഇതിധാരയൻ                                                 (9)

ആത്മ തത്ത്വത്തെ അറിഞ്ഞ യോഗി കാണുന്നവനും കേൾക്കുന്നവനും തൊടുന്നവനും ഘ്രാണിക്കുന്നവനും ഭക്ഷിക്കുന്നവനും നടക്കുന്നവനും ഉറങ്ങുന്നവനും ശ്വസിക്കുന്നവനും സംസാരിക്കുന്നവനും വിസർജ്ജിക്കുന്നവനും എടുക്കുന്നവനും കൺമിഴിക്കുകയും കണ്ണടയ്ക്കുകയുമൊക്കെ ചെയ്യുന്നുവെങ്കിലും 'ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അവയുടെ വിഷയങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയാണ്‌ ' എന്നു ധരിച്ചിട്ട്‌ 'ഞാൻ ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല ' എന്നു വിചാരിക്കുന്നു.

ബ്രഹ്മണ്യാധായ കർമാണി
സംഗം ത്യക്ത്വാ കരോതി യഃ
ലിപ്യതേ ന സ പാപേന
പദ്മപത്രമിവാംഭസാ                                                      (10)

യാതൊരാൾ ഫലാസക്തി ഉപേക്ഷിച്ച്‌ കർമങ്ങളെല്ലാം ബ്രഹ്മാർപ്പണമായി ചെയ്യുന്നുവോ അയാൾ, വെള്ളത്താൽ താമരയില നനയ്ക്കപ്പെടാത്തതുപോലെ പാപത്താൽ ലേപനം ചെയ്യപ്പെടുന്നില്ല.

കായേന മനസാ ബുദ്ധ്യാ
കേവലൈരിന്ദ്രിയൈരപി
യോഗിനഃ കർമ കുർവന്തി
സംഗം ത്യക്ത്വാത്മശുദ്ധയേ                                            (11)

കർമയോഗികൾ ആസക്തി ഇല്ലാതെ ആത്മശുദ്ധിക്കായി ശരീരം കൊണ്ടും മനസ്സുകൊണ്ടും ബുദ്ധികൊണ്ടും കേവലം ഇന്ദ്രിയങ്ങളെക്കൊണ്ടും കർമം ചെയ്യുന്നു.

യുക്തഃ കർമഫലം ത്യക്ത്വാ
ശാന്തിമാപ്നോതി നൈഷ്ഠികീം
അയുക്തഃ കാമകാരേണ
ഫലേ സക്തോ നിബദ്ധ്യതേ                                           (12)

കർമയോഗി കർമഫലത്തെ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ട്‌ പരമമായ ശാന്തിയെ പ്രാപിക്കുന്നു. യോഗബുദ്ധിയില്ലാത്തവനാകട്ടെ കാമനകളുടെ പ്രേരണയാൽ ഫലത്തിൽ ആസക്തിയുള്ളവനായി കർമത്താൽ ബദ്ധനായിത്തീരുന്നു.

സർവകർമാണി മനസാ
സംന്യസ്യാസ്തേ സുഖം വശീ
നവദ്വാരേ പുരേ ദേഹീ
നൈവകുർവൻ ന കാരയൻ                                              (13)

ഇന്ദ്രിയ മനോബുദ്ധികളെ സ്വാധീനമാക്കിയിട്ടുള്ള ദേഹി (ജിതേന്ദ്രിയൻ) സകല കർമങ്ങളേയും മനസ്സുകൊണ്ടു പരിത്യജിച്ചിട്ട്‌ ഒൻപത്‌ ദ്വാരങ്ങളുള്ള പുരത്തിൽ ഒന്നും ചെയ്യാതെയും ചെയ്യിക്കാതെയും സുഖമായിരിക്കുന്നു.
( പുരത്തിന്‌ പട്ടണമെന്നും ശരീരമെന്നും അർത്ഥമുണ്ട്‌. ശരീരത്തിലെ ഒൻപത്‌ ദ്വാരങ്ങൾ- കണ്ണ്‌ 2, ചെവി 2, നാസാദ്വാരങ്ങൾ 2, വായ 1, വിസർജ്ജനേന്ദ്രിയങ്ങൾ 2 എന്നിവയാണ്‌ )

ന കർത്തൃത്വം ന കർമാണി
ലോകസ്യ സൃജതി പ്രഭുഃ
ന കർമഫലസംയോഗം
സ്വഭാവസ്തു പ്രവർത്തതേ                                                  (14)

ഈശ്വരൻ കർത്തൃത്വത്തെയോ, കർമങ്ങളേയോ സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല. കർമഫലത്തോട്‌ അവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നുമില്ല. എന്നാൽ പ്രകൃതിയാവട്ടെ ഇതെല്ലാം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

നാദത്തെ കസ്യചിത്‌ പാപം
ന ചൈവ സുകൃതം വിഭുഃ
അജ്ഞാനേനാവൃതം ജ്ഞാനം
തേന മുഹ്യന്തി ജന്തവഃ                                                       (15)

ഈശ്വരൻ ആരുടേയും പാപത്തെ ഏറ്റെടുക്കുന്നില്ല, ആരുടേയും പുണ്യത്തേയും സ്വീകരിക്കുന്നില്ല. അജ്ഞാനത്താൽ ജ്ഞാനം മറയ്ക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, അതുകൊണ്ട്‌ ജീവികൾ മോഹിതരാകുന്നു.

ജ്ഞാനേന തു തദജ്ഞാനം
യേഷാം നാശിതമാത്മനഃ
തേഷാമാദിത്യ വത്‌ ജ്ഞാനം
പ്രകാശയതി തത്പരം                                                        (16)

എന്നാൽ ആരുടെ അജ്ഞാനമാണോ ആത്മജ്ഞാനത്താൽ നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്‌, അവരുടെ ആ ജ്ഞാനം സൂര്യനെപ്പോലെ പരമാത്മ ചൈതന്യത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.

തദ്ബുദ്ധയസ്തദാത്മാനഃ
തന്നിഷ്ഠാസ്തത്‌ പരായണാഃ
ഗച്ഛന്ത്യപുനരാവൃത്തിം
ജ്ഞാനനിർദ്ധൂത കല്‌മഷാഃ                                                (17)

പരമാത്മാവിനെ അറിഞ്ഞവരും അതു തന്നെ താനെന്നറിഞ്ഞവരും അതിൽത്തന്നെ നിഷ്ഠയുള്ളവരും, അതിനെത്തന്നെ അപ്പോഴും ആശ്രയിക്കുന്നവരുമായ യോഗികൾ ജ്ഞാനത്താൽ പാപം അകന്നവരായിട്ട്‌ പുനർജ്ജന്മമില്ലാത്ത പരമപദത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

വിദ്യാവിനയസമ്പന്നേ
ബ്രാഹ്മണ ഗവി ഹസ്തിനി
ശുനി ചൈവ ശ്വപാകേ ച
പണ്ഡിതാഃ സമദർശിനഃ                                                     (18)

വിദ്യയും വിനയവുമുള്ള ബ്രാഹ്മണനിലും പശുവിലും ആനയിലും ശ്വാവിലും, ശ്വാവിനെ തിന്നുന്നവനിലും ആത്മജ്ഞാനികൾ സമദർശികളായിരിക്കുന്നു.

ഇഹൈവ തൈർജ്ജിതഃ സർഗോ
യേഷാം സാമ്യേ സ്ഥിതം മനഃ
നിർദോഷം ഹി സമം ബ്രഹ്മ
തസ്മാത്‌ ബ്രഹ്മണി തേ സ്തിതാഃ                                            (19)

ആരുടെ മനസ്സ്‌ സർവവും സമമാണെന്ന ബോധത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുവോ, അവർ ഈ ജന്മത്തിൽതന്നെ സംശാരത്തെ ജയിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്തെന്നാൽ ബ്രഹ്മം ദോഷരഹിതവും സമവുമാണ്‌. അതുകൊണ്ട്‌ അവർ ബ്രഹ്മത്തിൽതന്നെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

ന പ്രഹൃഷ്യേത്‌ പ്രിയം പ്രാപ്യ
നോദ്വിജേത്‌ പ്രാപ്യചാപ്രിയം
സ്ഥിരബുദ്ധിരസമ്മൂഢോ
ബ്രഹ്മവിദ്‌ ബ്രഹ്മണി സ്ഥിതഃ                                              (20)

സ്ഥിരബുദ്ധിയും മോഹത്തിൽ നിന്നും മോചിതനും, ബ്രഹ്മനിഷ്ഠനുമായ ബ്രഹ്മജ്ഞാനി ഇഷ്ടമായത്‌ കിട്ടുമ്പോൾ സന്തോഷിക്കുകയോ അനിഷ്ടകരമായത്‌ ലഭിക്കുമ്പോൾ വ്യാകുലപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.

ബാഹ്യസ്പർശേഷ്വസക്താത്മാ
വിന്ദത്യാത്മനി യത്‌ സുഖം
സ ബ്രഹ്മയോഗയുക്താത്മാ
സുഖമക്ഷയ്യമശ്‌നുതേ                                                            (21)

ബാഹ്യേന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിൽ ആസക്തിയില്ലാത്തവൻ ആത്മാവിൽ തന്നെ സുഖം കണ്ടെത്തുന്നു. ബ്രഹ്മത്തിൽ ഐക്യം പ്രാപിച്ച ആത്മാവോടുകൂടിയ അവൻ ഒരിക്കലും നശിക്കാത്ത സുഖം അനുഭവിക്കുന്നു.

യേഹി സംസ്പർശജാ ഭോഗാഃ
ദുഃഖയോനയ ഏവ തേ
ആദ്യന്തവന്തഃ കൗന്തേയ
നതേഷു രമതേ ബുധഃ                                                            (22)

വിഷയസമ്പർക്കത്തിൽ നിന്നുമുണ്ടാകുന്ന സുഖാനുഭവങ്ങൾ ഏതൊക്കെയാണോ അവയെല്ലാം ദുഃഖകാരണങ്ങൾ തന്നെയാണ്‌. എന്തെന്നാൽ അവയ്ക്ക്‌ ആദിയും അവസാനവുമുണ്ട്‌. അതിനാൽ അല്ലയോ അർജ്ജുന! ജ്ഞാനികൾ അവയിൽ രമിക്കുന്നില്ല.

ശക്നോതീഹൈവ യഃ സോഢും
പ്രാക്ശരീരവിമോക്ഷണാത്‌
കാമക്രോധോത്ഭവം വേഗം
സ യുക്തഃ സ സുഖീ നരഃ                                                      (23)

ഏതൊരുവൻ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിന്‌ മുൻപ്‌ ഈ ലോകത്തിൽ വച്ചുതന്നെ കാമക്രോധങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ക്ഷോഭത്തെ ജയിക്കാൻ ശക്തനാകുന്നുവോ ആ മനുഷ്യൻ യോഗിയാകുന്നു. അയാൾ ശാശ്വതമായ സുഖവും അനുഭവിക്കുന്നു.

യോfന്തഃ സുഖോƒന്തരാരാമഃ
തഥാന്തർജ്യോതിരേവ യഃ
സ യോഗീ ബ്രഹ്മനിർവാണം
ബ്രഹ്മഭൂതോƒധിഗച്ഛതി                                                          (24)

യാതൊരുവൻ ആത്മാവിൽ തന്നെ സുഖം കണ്ടെത്തുകയും അതിൽ തന്നെ വിഹരിക്കുകയും ആത്മപ്രകാശത്തെ  കാണുകയും ചെയ്യുന്നുവോ ആ യോഗി ബ്രഹ്മമായി ഭവിച്ചിട്ട്‌ ബ്രഹ്മനിർവാണത്തെ (മോക്ഷത്തെ) പ്രാപിക്കുന്നു.

ലഭന്തേ ബ്രഹ്മനിർവാണം
ഋഷയഃ ക്ഷീണകല്‌മഷാഃ
ഛിന്നദ്വൈധാ യതാത്മാനഃ
സർവഭൂതഹിതേ രതാഃ                                                           (25)

പാപം നശിച്ചവരും സംശയങ്ങളെല്ലാം നീങ്ങിയവരും ആത്മനിയന്ത്രണം സാധിച്ചവരും സർവജീവികളുടേയും നന്മയിൽ തൽപരരുമായ ഋഷികൾ മോക്ഷത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

കാമക്രോധവിയുക്താനാം
യതീനാം യതചേതസാം
അഭിതോ ബ്രഹ്മനിർവാണം
വർത്തതേ വിദിതാത്മനാം                                                     (26)

കാമക്രോധങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തരായവരും മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ചവരും ആത്മജ്ഞാനം നേടിയവരുമായ യതികൾക്ക്‌ ബ്രഹ്മാനന്ദം എങ്ങും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

സ്പർശാൻ കൃത്വാ ബഹിർ ബാഹ്യാൻ
ചക്ഷുശ്ചൈവാന്തരേ ഭ്രുവോഃ
പ്രാണാപാനൗ സമൗ കൃത്വാ
നാസാഭ്യന്തരചാരിണൗ                                                          (27)

യതേന്ദ്രിയ മനോബുദ്ധിർ
മുനിർ മോക്ഷപരായണഃ
വിഗതേച്ഛാഭയക്രോധഃ
യഃ സദാ മുക്ത ഏവസഃ                                                          (28)

ഏതൊരു മുനി മോക്ഷത്തെ മാത്രം ലക്ഷ്യമാക്കി ബാഹ്യവിഷയങ്ങളെ ഉള്ളിൽ പ്രവേശിക്കാനനുവദിക്കാതെ പുറത്തു നിർത്തിയിട്ട്‌ ദൃഷ്ടിയെ ഭ്രൂമധ്യത്തിൽ ഉറപ്പിച്ച്‌ നാസാദ്വാരങ്ങളിലൂടെ അകത്തേക്കും പുറത്തേക്കും സഞ്ചരിക്കുന്ന പ്രാണവായുവിനെയും, അപാനവായുവിനേയും സമമാക്കി ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ , മനസ്സ്‌, ബുദ്ധി ഇവയെ അടക്കികൊണ്ട്‌ ഇച്ഛ, ഭയം, ക്രോധം ഇവ ഇല്ലാത്തവനായി ഭവിക്കുന്നുവോ അവൻ എപ്പോഴും മുക്തൻ തന്നെയാകുന്നു.

ഭോക്താരം യജ്ഞതപസാം
സർവലോക മഹേശ്വരം
സുഹൃദം സർവ ഭൂതാനാം
ജ്ഞാത്വാ മാം ശാന്തിമൃച്ഛതി                                                   (29)

യജ്ഞങ്ങളുടേയും തപസ്സുകളുടേയും ഫലം അനുഭവിക്കുന്നവനായും സകല ലോകങ്ങൾക്കും മഹേശ്വരനായും എല്ലാ ജീവികളുടേയും സുഹൃത്തായും എന്നെ അറിയുന്ന യോഗി ശാന്തിയെ പ്രാപിക്കുന്നു.

ഇതി ശ്രീമദ്‌ ഭഗവദ്ഗീതാസു ഉപനിഷത്സു
ബ്രഹ്മവിദ്യായാം യോഗശാസ്ത്രേ
ശ്രീകൃഷ്ണാർജുന സംവാദേ
കർമസംന്യാസയോഗോ നാമ
പഞ്ചമോfധ്യായഃ

അഞ്ചാം അധ്യായം കഴിഞ്ഞു.










മറ്റ്  അദ്ധ്യായങ്ങൾക്കായി ചുവടെയുള്ള ലിങ്കുകൾ ഉപയോഗിക്കുക.

അർജ്ജുനവിഷാദയോഗം ( ഒന്നാം അദ്ധ്യായം )    

സാംഖ്യയോഗം ( രണ്ടാം അദ്ധ്യായം )

കർമയോഗം ( മൂന്നാം അധ്യായം)

ജ്ഞാനകർമ സംന്യാസയോഗം ( നാലാം അദ്ധ്യായം )


മറ്റ്  വിഷയങ്ങൾ 

1. ഭഗവദ്ഗീത ശ്ലോകങ്ങളും മലയാള വ്യാഖ്യാനവും  ( പൂമുഖം )

2. ഗീത അതിവിശിഷ്ടമായ പൂച്ചെണ്ട് (ആമുഖം)   

3. സാംഖ്യദർശനത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ( പഠനം)

4. ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യർ (ലേഖനം )

5. ധ്യാനമന്ത്രങ്ങൾ (ഉപാസനാ  മന്ത്രങ്ങൾ )















       





Thursday, 10 July 2014




ധർമ്മം വിദ്വാനാണ് ചൊല്ലേണ്ടത്  
എന്നാണ് മനീഷികൾ പറയുന്നത് , ധർമ്മം എന്തെന്ന് ചോദിച്ചിട്ട് അതിന് മറുപടി പറഞ്ഞു കൊടുക്കാത്തവന് പാപം ഉണ്ടാവുകയും ചെയ്യും.
                          -- കൃഷ്ണവാക്യം
                          ( മഹാഭാരതം -- ശാന്തിപർവം )


ശ്രീമദ്‌ ഭഗവദ്ഗീത 



നാലാം അദ്ധ്യായം
ജ്ഞാനകർമ സംന്യാസയോഗം




(കർമ്മയോഗത്തിന്റെ തത്വങ്ങൾ കൂടുതൽ വിശദീകരിക്കുകയും, അവതാരതത്വം, ചാതുർവർണ്ണ്യം, കർമ്മാകർമങ്ങളുടെ രഹസ്യം,യജ്ഞത്തിന്റെ പ്രയോജനം മുതലായവ വിവരിക്കുകയുമാണ്‌ ഈ അദ്ധ്യായത്തിൽ ചെയ്യുന്നത്‌ )

ശ്രീഭഗവാൻ ഉവാച:
ഇമം വിവസ്വതേ യോഗം
പ്രോക്തവാനഹമവ്യയം
വിവസ്വാൻ മനവേ പ്രാഹ
മനൂരിക്ഷ്വാകവേ ƒബ്രവീത്‌                                                (1)
ശ്രീ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു:
നാശരഹിതമായ ഈ യോഗത്തെ ഞാൻ ആദ്യം സൂര്യന്‌ ഉപദേശിച്ചു. സൂര്യൻ അത്‌ മനുവിന്‌ ഉപദേശിച്ചു. മനു തന്റെ പുത്രനായ ഇക്ഷ്വാകുവിനും അത്‌ ഉപദേശിച്ചു.

എവം പരമ്പരാ പ്രാപ്തം
ഇമം രാജർഷയോ വിദുഃ
സ കാലേനേഹ മഹതാ
യോഗോ നഷ്ടഃ പരംതപ                                                    (2)

ഇപ്രകാരം പരമ്പരാഗതമായ കർമ്മയോഗത്തെ രാജർഷികൾ അറിഞ്ഞിരുന്നു. ആ യോഗം ദീർഘകാലം കൊണ്ട്‌ ഈ ലോകത്തിൽ നിന്നും നഷ്ടമായിപ്പോയി.

സ ഏവായം മയാ തേƒദ്യ
യോഗഃ പ്രോക്തഃ പുരാതനഃ
ഭക്തോƒസി മേ സഖാ ചേതി
രഹസ്യം ഹ്യേതദുത്തമം                                                       (3)

അല്ലയോ അർജ്ജുന ! നീ എന്റെ ഭക്തനും സഖാവും ആണെന്നതുകൊണ്ട്‌ കർമ്മയോഗത്തെ ഇപ്പോൾ നിനക്കായി എന്നാൽ ഉപദേശിക്കപെട്ടു, എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ ഇത്‌ രഹസ്യവും ഉത്തമവുമാകുന്നു.

അർജ്ജുനൻ ഉവാച:

അപരം ഭവതോ ജന്മ
പരം ജന്മ വിവസ്വത:
കഥ മേതദ്‌ വിജ്ഞാനീയം
ത്വമാദൗ പ്രോക്തവാനീതി                                                  (4)

അർജ്ജുനൻ പറഞ്ഞു: 

അങ്ങയുടെ ജനനം ഇപ്പോൾ, സൂര്യന്റെ ജനനം വളരെ മുൻപും എന്നിരിക്കെ, ആദികാലത്ത്‌ അങ്ങിതു സൂര്യന്‌ ഉപദേശിച്ചു എന്നുപറയുന്നതിനെ എങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കും?

ശ്രീഭഗവാൻ ഉവാചഃ:

ബഹൂനി മേ വ്യതീതാനി
ജ്ന്മാനി തവ ചാർജുന
താന്യഹം വേദ സർവാണി
നത്വം വേത്ഥ പരന്തപ                                                     (5)

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു:

അല്ലയോ അർജ്ജുന!
എനിക്കും, നിനക്കും അനേകം ജന്മങ്ങൾ കഴിഞ്ഞുപോയിരിക്കുന്നു. അവയെല്ലാം ഞാനറിയുന്നു, എന്നാൽ നീ അതറിയുന്നില്ല.

 അജോƒപി സന്നവ്യയാത്മാ
ഭൂതാനാമീശ്വരോfപി സാൻ
പ്രകൃതിം സ്വാമധിഷ്ഠായ
സംഭവാമ്യാത്ഥമായയാ                                                      (6)

ജനിക്കാത്തവനും, നാശമില്ലാത്തവനുമാണെങ്കിലും, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടേയും ഈശ്വരനുമാണെങ്കിലും, സ്വപ്രകൃതിയെ ആശ്രയിച്ച്‌ സ്വന്തം മായാശക്തിയാൽ ഞാൻ ജന്മമെടുക്കുന്നു.( എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളും സ്വന്തം കർമ്മഫലത്താൽ ബന്ധിതരായി അസ്വതന്ത്രരായി ജനിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഭഗവാൻ സ്വന്തം ഇച്ഛക്കനുസരിച്ച്‌ തനിക്കധീനമായ ഉപാധികളെ സ്വീകരിച്ച്‌ സ്വതന്ത്രനായി അവതാരമെടുക്കുന്നു.)

യദാ യദാ ഹി ധർമസ്യ
ഗ്‌ളാനിർ ഭവതി ഭാരത!
അഭ്യുത്ഥാനമധർമസ്യ
തദാത്മാനം സൃജാമ്യഹം                                                    (7)

അല്ലയോ അർജ്ജുന! എപ്പോഴൊക്കെ ധർമത്തിനു തളർച്ചയും അധർമത്തിനു ഉയർച്ചയും സംഭവിക്കുന്നുവോ അപ്പോഴൊക്കെ ഞാൻ ജന്മമെടുക്കുന്നു.

പരിത്രാണായ സാധൂനാം
വിനാശായ ച ദുഷ്‌കൃതാം
ധർമസംസ്ഥാപനാർഥായ
സംഭവാമി യുഗേ യുഗേ                                                      (8)

സന്മാർഗ്ഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരെ സംരക്ഷിക്കാനും അധർമത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന ദുർജനങ്ങളെ നശിപ്പിക്കാനും , ധർമത്തെ നിലനിർത്താനുമായി ഞാൻ യുഗങ്ങൾതോറും ജന്മമെടുക്കുന്നു.

ജന്മ കർമ്മ ച മേ ദിവ്യം
ഏവം യോ വേത്തി തത്ത്വതഃ
ത്യക്ത്വാ ദേഹം പുനർജന്മ
നൈതി മാമേതി സോfർജുന                                               (9)

അല്ലയോ അർജ്ജുന! എന്റെ ദിവ്യമായ ജന്മവും കർമ്മവും ഇപ്രകാരം താത്ത്വികമായി ആരറിയുന്നുവോ അവൻ ശരീരത്തെ ത്യജിച്ചിട്ട്‌ ( മരിച്ചിട്ട്‌ ) പിന്നെ പുനർജന്മത്തെ പ്രാപിക്കുന്നില്ല: എന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു.

വീതരാഗഭയക്രോധാ
മന്മയാ മാമുപാശ്രിതാഃ
ബഹവോ ജ്ഞാനതപസാ
പൂതാ മദ്ഭാവമാഗതാഃ                                                         (10)

രാഗം, ഭയം, ക്രോധം എന്നിവ ഇല്ലാത്തവരായി എന്നിൽ ലീനമായ മനസ്സോടെ എന്നെത്തന്നെ ആശ്രയിച്ച്‌ അനേകം പേർ ജ്ഞാന തപസ്സിനാൽ ആത്മസാക്ഷാത്കാരത്തെ ( എന്റെ ഭാവത്തെ ) പ്രാപിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. ( ആത്മസാക്ഷാത്കാരത്ത്നുള്ള മാർഗ്ഗം എന്താണെന്ന് ഇവിടെ വ്യക്തമാക്കുന്നു )

യേ യഥാമാം പ്രപദ്യന്തേ
താം സ്തഥൈവ ഭജാമ്യഹം
മമ വർത്‌മാനുവർത്തന്തേ
മനുഷ്യാഃ പാർത്ഥ, സർവ്വശഃ                                                  (11)

ഏവർ എപ്രകാരം എന്നെ ഭജിക്കുന്നുവോ അവരെ അപ്രകാരം തന്നെ ഞാൻ അനുഗ്രഹിക്കുന്നു. അല്ലയോ അർജ്ജുന! മനുഷ്യർ എല്ലാ വിധത്തിലും എന്റെ മാർഗത്തെത്തന്നെ അനുസരിക്കുന്നു.

കാംക്ഷന്തഃ കർമ്മണാം സിദ്ധിം
യജന്ത ഇഹദേവതാഃ
ക്ഷിപ്രം ഹി മാനുഷേ ലോകേ
സിദ്ധിർ ഭവതി കർമ്മജാ                                                       (12)

കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ഈ ലോകത്തിൽ ദേവതകളെ ഉപാസിക്കുന്നു, എന്തെന്നാൽ മനുഷ്യ ലോകത്തിൽ കർമ്മത്തിൽ നിന്നുള്ള ഫലസിദ്ധി വേഗത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്നു.


ചാതുർവർണ്ണ്യം മയാസൃഷ്ടം
ഗുണകർമ വിഭാഗശഃ
തസ്യ കർത്താരമപി മാം
വിദ്ധ്യകർത്താരമവ്യയം                                                           (13)

ഗുണങ്ങളുടേയും, കർമ്മങ്ങളുടേയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ നാലു വർണ്ണങ്ങൾ എന്നാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു ( ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ ). അതിന്റെ കർത്താവാണ്‌ ഞാനെങ്കിലും നാശരഹിതനായ എന്നെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അകർത്താവെന്ന് തന്നെ അറിഞ്ഞാലും.( സത്വം, രജസ്സ്‌, തമസ്സ്‌ എന്നീ ഗുണങ്ങളുടേയും, കർമ്മങ്ങളുടേയും വിഭാഗമനുസരിച്ച്‌ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട്‌ ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ എന്നീ വർണ്ണങ്ങൾക്ക്‌ പിൽക്കാലത്തുണ്ടായ ജാതിവ്യവസ്ഥയുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ല.)

ന മാം കർമാണി ലിംബന്തി
ന മേ കർമഫലേ സ്പൃഹാ
ഇതി മാം യോഭിജാനാതി
കർമഭിർ ന സ ബദ്ധ്യതേ                                                          (14)

കർമ്മങ്ങൾ എന്നെ സ്പർശിക്കുന്നില്ല. കർമഫലത്തിൽ എനിക്ക്‌ ആഗ്രഹവുമില്ല. ഇങ്ങനെ എന്നെ ആരറിയുന്നുവോ അവൻ കർമ്മങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നില്ല.( കർമഫലത്തിൽ ആസക്തിയില്ലാതെ കർമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവർക്ക്‌ കർമ്മങ്ങൾ ബന്ധനങ്ങളാവില്ലെന്ന് ഓർക്കുക )

ഏവം ജ്ഞാത്വാ കൃതം കർമ
പൂർവൈരപി മുമുക്ഷുഭിഃ
കുരു കർമൈവ തസ്മാത്‌ ത്വം
പൂർവൈവഃ പൂർവതരം കൃതം                                                     (15)

ഇപ്രകാരം അറിഞ്ഞിട്ട്‌ പണ്ടത്തെ മുമുക്ഷുക്കൾ ( മോക്ഷമാഗ്രഹിക്കുന്നവർ) കർമ്മം ചെയ്തു. അതുകൊണ്ട്‌ പൂർവ്വികന്മാർ പണ്ടു പണ്ടേ ചെയ്ത പ്രകാരം തന്നെ നീയും കർമം ചെയ്താലും.

കിം കർമ കിമകർമേതി
കവയോƒപ്യത്ര മോഹിതാഃ
തത്‌ തേ കർമ പ്രവക്ഷ്യാമി
യത്‌ ജ്ഞാത്വാ മോക്ഷ്യസേƒശുഭാത്‌                                          (16)

കർമം എന്ത്‌ അകർമം എന്ത്‌ എന്നു നിശ്ചയിക്കുന്നതിൽ ജ്ഞാനികൾ പോലും വിഷമിക്കുന്നു. ഏതൊന്നിനെയറിഞ്ഞാൽ അശുഭമായതിൽ നിന്നു നീ മുക്തനാവുമോ ആ കർമത്തെ ഞാൻ നിനക്ക്‌ പറഞ്ഞു തരാം.

കർമണ‍ാ ഹ്യപി ബോദ്ധവ്യം
ബോദ്ധവ്യം ച വികർമണഃ
അകർമണശ്ച ബോദ്ധവ്യം
ഗഹനാ കർമണോ ഗതിഃ                                                         ( 17 )
  
കർമത്തിൽ അകർമത്തെയും അകർമത്തിൽ കർമത്തെയും ആര്‌ കാണുന്നുവോ അയാൾ മനുഷ്യരിൽ വച്ച്‌ ബുദ്ധിമാനാകുന്നു. അവൻ യോഗിയും കർമങ്ങൾ പൂർണമായി ചെയ്യുന്നവനുമാകുന്നു.

യസ്യ സർവേ സമാരംഭാഃ
കാമസങ്കൽപ വർജിതാഃ
ജ്ഞാനാഗ്നി ദഗ്ദ്ധകർമാണം
തമാഹുഃ പണ്ഡിതം ബുധാഃ                                                       (19)

ആരുടെ കർമങ്ങളെല്ലാം , ആഗ്രഹങ്ങളും സങ്കൽപങ്ങളും ഇല്ലാത്തതായിരിക്കുന്നുവോ , ജ്ഞാനാഗ്നിയിൽ കർമമെല്ലാം ദഹിപ്പിച്ച അയാളെ അറിവുള്ളവർ പണ്ഡിതൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു.

ത്യക്ത്വാ കർമഫലാസംഗമം
നിത്യതൃപ്തോ നിരാശ്രയഃ
കർമാണ്യഭി പ്രവൃത്തോƒപി
നൈവ കിജ്ഞിത് കരോതി സഃ                                                (20)

കർമഫലത്തിലുള്ള ആസക്തി ഉപേക്ഷിച്ച്‌ എപ്പോഴും സംതൃപ്തനും, മറ്റൊന്നിനേയും ആശ്രയിക്കാത്തവനുമായ ആൾ കർമങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവനായാലും ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല തന്നെ.

നിരാശീർ യതചിത്താത്മാ
ത്യക്തസർവപരിഗ്രഹഃ
ശാരീരം കേവലം കർമ
കുർവൻ നാപ്നോതി കിൽബിഷം                                             (21)

ഒന്നും ആശിക്കാത്തവനായി , മനസ്സും ഇന്ദ്രീയങ്ങളും അടക്കി തന്റെ എല്ലാ സമ്പാദ്യങ്ങളും ത്യജിച്ച്‌, ശാരീകാവശ്യത്തിന്‌ മാത്രമായി കർമം ചെയ്യുന്നവൻ പാപത്തെ പ്രാപിക്കുന്നില്ല.

യദൃച്ഛാ ലാഭസന്തുഷ്ടോ
ദ്വന്ദ്വാതീതോ വിമത്സരഃ
സമഃ സിദ്ധാവസിദ്ധൗ ച
കൃത്വാപി ന നിബധ്യതേ                                                           (22)

യാദൃശ്ചികമായി ലഭിക്കുന്നതു കൊണ്ടു തൃപ്തിപ്പെടുന്നവനും, സുഖദുഃഖാദി ദ്വന്ദങ്ങളെ അതിക്രമിച്ചവനും, മത്സരബുദ്ധിയില്ലാത്തവനും , കിട്ടിയതിലും കിട്ടാതെ പോയതിലും സമഭാവനയുള്ളവനുമായവൻ കർമം ചെയ്താലും ആ കർമം ബന്ധകാരണമായിത്തീരുന്നില്ല.

ഗതസംഗസ്യ മുക്തസ്യ
ജ്ഞാനാവസ്ഥിത ചേതസഃ
യജ്ഞായാചരതഃ കർമ
സമഗ്രം പ്രവിലീയതേ                                                               (23)

ആസക്തിയില്ലാത്തവനും, വിഷയ ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തനായി ജ്ഞാനത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സോടു കൂടിയവനായും, ലോകസേവനത്തിനായി(യജ്ഞത്തിനായി) കർമമാചരിക്കുന്ന ജ്ഞാനിയുടെ എല്ലാ കർമങ്ങളും ലയിച്ചുപോകുന്നു.
 ( നിസ്വാർത്ഥനായി ലോകസേവനത്തിനായി കർമങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നത്‌ യജ്ഞമാണ്‌ അവ ബന്ധകാരണമായി തീരുന്നില്ല)

ബ്രഹ്മാർപ്പണം ബ്രഹ്മ ഹവിർ
ബ്രഹ്മാഗ്നൗ ബ്രഹ്മണാ ഹുതം
ബ്രഹ്മൈവ തേന ഗന്തവ്യം
ബ്രഹ്മകർമ സമാധിനാ                                                              (24)

ഹോമകർമം ബ്രഹ്മമാകുന്നു. ഹോമസാമഗ്രികളും ഹോമാഗ്നിയും , ഹോമക്രിയയും, ഹോതാവും ( ഹോമം ചെയ്യുന്നയാൾ ) ബ്രഹ്മം തന്നെയാകുന്നു. കർമത്തെ ബ്രഹ്മമായി കാണുന്ന ബ്രഹ്മരൂപിയായ യജ്ഞകർത്താവിന്റെ പ്രാപ്യസ്ഥാനവും ബ്രഹ്മം തന്നെ.

ദൈവമേവാപരേ യജ്ഞം
യോഗിനഃ പര്യുപാസതേ
ബ്രഹ്മാഗ്നാവപരേ യജ്ഞം
യജ്ഞേനൈവോപജുഹ്വതി                                                      ( 25 )

ചില യോഗികൾ ദേവന്മാരെ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള യജ്ഞം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. മറ്റുചിലർ സർവവും ബ്രഹ്മമെന്ന ഭാവത്തോടെ യജ്ഞത്തെ ( ആത്മാവിനെ) ബ്രഹ്മാഗ്നിയിൽ ആഹുതി ചെയ്യുന്നു.

ശ്രോത്രാദീനീന്ദ്രിയാണ്യന്യേ
സംയമാഗ്നിഷു ജുഹ്വതി
ശബ്ദാദീൻ വിഷയാനന്യ
ഇന്ദ്രിയാഗ്നിഷു ജുഹ്വതി                                                               (26)

മറ്റുചിലർ ശ്രോത്രം മുതലായ ഇന്ദ്രീയങ്ങളെ സംയമമാകുന്ന അഗ്നിയിൽ ഹോമിക്കുന്നു. വേറെ ചിലർ ശബ്ദം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളാകുന്ന അഗ്നിയിൽ ഹോമിക്കുന്നു.

സർവാണീന്ദ്രിയ കർമാണി
പ്രാണകർമാണി ചാപരേ
ആത്മസംയമ യോഗാഗ്നൗ
ജുഹ്വതി ജ്ഞാനദീപിതേ                                                            (27)

വേറെ ചിലർ എല്ലാ ഇന്ദ്രിയവ്യാപാരങ്ങളേയും , പ്രാണൻ തുടങ്ങിയ വായുക്കളുടെ വ്യാപാരങ്ങളേയും , വിവേക വിജ്ഞാനം കൊണ്ട്‌ ജ്വലിക്കുന്ന ആത്മസംയമമെന്ന യോഗാഗ്നിയിൽ ഹോമിക്കുന്നു.

ദ്രവ്യയജ്ഞാസ്തപോയജ്ഞാഃ
യോഗയജ്ഞാസ്തഥാപരേ
സ്വാദ്ധ്യായ ജ്ഞാനയജ്ഞാശ്ച
യതയഃ സംശിതവ്രതാഃ                                                               (28)

പിന്നെ ചിലർ ദ്രവ്യദാനം യജ്ഞമായി ചെയ്യുന്നവരും, തപശ്ചര്യകൾ യജ്ഞമായി അനുഷ്ഠിക്കുന്നവരും, യോഗസാധനകളെ യജ്ഞമായി ചെയ്യുന്നവരും വേദശാസ്ത്രാദി പാരായണം അർഥവിചാരം എന്നിവയെ യജ്ഞമായി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നവരുമായ ദൃഢവൃതന്മാരായ യജ്ഞശീലർ ആണ്‌.

അപാനേ ജുഹ്വതി പ്രാണം
പ്രാണേƒപാനം തഥാപരേ
പ്രാണാപാനഗതീ രുധ്വാ
പ്രാണായാമ പരായണാഃ                                                            (29)

പ്രാണായാമത്തിൽ തൽപരരായ വേറെ ചിലർ പ്രാണന്റേയും, വായുവിന്റേയും ഗതികളെ തടഞ്ഞിട്ട്‌ പ്രാണവായുവിനെ അപാനനിലും, അപാനനെ പ്രാണനിലും ഹോമിക്കുന്നു.
( ശ്വാസത്തെ ഉള്ളിലേക്ക്‌ എടുക്കുന്നത്‌ പൂരകം. പുറത്തേക്ക്‌ വിടുന്നത്‌ രേചകം. പ്രത്യേക ക്രമത്തിൽ ശീലിക്കുന്ന പൂരക-രേചകങ്ങൾക്കിടയിൽ ശ്വാസത്തെ അകത്തോ പുറത്തോ നിർത്തുന്നതിനെ കുംഭകമെന്നു പറയും. നിശ്ചിത ക്രമത്തിൽ പൂരക രേചക കുംഭകങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതാണ്‌ പ്രാണായാമം )

അപരേ നിയതാഹാരാഃ
പ്രാണാൻ പ്രാണേഷു ജുഹ്വതി
സർവേƒപ്യേതേ യജ്ഞ വിദോ
യജ്ഞക്ഷപിത കൽമഷാഃ                                                         (30)

മറ്റുചിലർ പരിമിതമായ ആഹാരം കഴിക്കുന്നവരായിട്ട്‌ പ്രാണങ്ങളെ പ്രാണങ്ങളിൽ ഹോമിക്കുന്നു. ഇവർ എല്ലാവരും തന്നെ യജ്ഞത്തെ അറിയുന്നവരും യജ്ഞാത്താൽ പാപത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവരുമാകുന്നു.

യജ്ഞശിഷ്ടാമൃത ഭുജോ
യാന്തി ബ്രഹ്മ സനാതനം
നായം ലോകോƒസ്ത്യയജ്ഞസ്യ
കുതോƒന്യഃ കുരുസത്തമ                                                              (31)

യജ്ഞശിഷ്ടമായ അമൃതം ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു. അല്ലയോ അർജുന! യജ്ഞം ചെയ്യാത്തവന്‌ ഈ ലോകം തന്നെയില്ല, പിന്നെ പരലോകത്തിന്റെ കാര്യം പറയണോ?

ഏവം ബഹുവിധാ യജ്ഞാ
വിതതാ ബ്രഹ്മണോ മുഖേ
കർമജാൻ വിദ്ധിതാൻ സർവാൻ
ഏവം ജ്ഞാത്വാ വിമോക്ഷ്യസേ                                                   (32)

ഇങ്ങനെ പലവിധ യജ്ഞങ്ങൾ വേദത്തിൽ വിവരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്‌. അവയെല്ലാം കർമങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായവയാണെന്ന് അറിയുക. ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ്‌ നീ മുക്തനാവുക.

ശ്രേയാൻ ദ്രവ്യമയാദ്യജ്ഞാത്‌
ജ്ഞാനയജ്ഞഃ പരംതപ
സർവം കർമാഖിലം പാർത്ഥ
ജ്ഞാനേ പരിസമാപ്യതേ                                                            (33)

അല്ലയോ പാർത്ഥ! ദ്രവ്യങ്ങളെക്കൊണ്ട്‌ ചെയ്യുന്ന യജ്ഞത്തേക്കാൾ ജ്ഞാന യജ്ഞം ശ്രേഷ്ഠമാകുന്നു. എന്തെന്നാൽ എല്ലാ കർമങ്ങളും സമ്പൂർണ്ണമായി ജ്ഞാനത്തിൽ സമാപിക്കുന്നു.

തദ്വിദ്ധി പ്രണിപാതേന
പരിപ്രശ്നേനസേവയാ
ഉപദേക്ഷ്യന്തി തേ ജ്ഞാനം
ജ്ഞാനിനസ്തത്ത്വദർശിനഃ                                                           (34)

ആ ജ്ഞാനം തത്ത്വദർശികളായ ജ്ഞാനികൾ നിനക്ക്‌ ഉപദേശിച്ച്‌ തരും. നമസ്കാരം കൊണ്ടും ചോദ്യങ്ങൾ കൊണ്ടും ശുശ്രൂഷകൊണ്ടും അവരിൽ നിന്ന് നീ ആ ജ്ഞാനം നേടുക.

യത്‌ ജ്ഞാത്വാ ന പുനർമോഹം
ഏവം യാസ്യസി പാണ്ഡവ!
യേന ഭൂതാന്യശേഷേണ
ദ്രക്ഷ്യസ്യാതമന്യഥോ മയി                                                            (35)

അല്ലയോ അർജുന! ആ ജ്ഞാനം ലഭിച്ചാൽ നീ വീണ്ടും ഈ വിധം മോഹത്തെ പ്രാപിക്കയില്ല. ആ ജ്ഞാനത്താൽ സകല ചരാചരങ്ങളെയും നീ സ്വാത്മാവിലും എന്നിലും നീ ദർശിക്കും.

അപി ചേദസി പാപേഭ്യഃ
സർവേഭ്യഃ പാപകൃത്തമഃ
സർവം ജ്ഞാന പ്‌ളവേനൈവ
വൃജിനം സന്തരിഷ്യസി                                                                (36)

സകല പാപികളിലും വച്ച്‌ അധികം പാപം ചെയ്യുന്നവനാണെങ്കിൽ പോലും ജ്ഞാനമാകുന്ന തോണികൊണ്ടുതന്നെ എല്ലാ പാപസമുദ്രത്തേയും നീ തരണം ചെയ്യും.

യഥൈധാംസി സമിദ്ധോƒഗ്നിർ
ഭസ്മസാൽ കുരുതേƒർജുന
ജ്ഞാനാഗ്നിഃ സർവ കർമാണി
ഭസ്മസാത്‌ കുരുതേ തഥാ                                                              (37)

അല്ലയോ പാർത്ഥ! നന്നായി ആളിക്കത്തുന്ന അഗ്നി വിറകുകൊള്ളികളെ എപ്രകാരം ഭസ്മമാക്കിത്തീർക്കുന്നുവോ അപ്രകാരം ജ്ഞാനമാകുന്ന അഗ്നി എല്ലാ കർമങ്ങളേയും ഭസ്മീകരിക്കുന്നു.

ന ഹി ജ്ഞാനേന സദൃശം
പവിത്ര മിഹ വിദ്യതേ
തത്സ്വയം യോഗസംസിദ്ധഃ
കാലേനാത്മനി വിന്ദതി                                                               (38)

ഈ ലോകത്തിൽ ജ്ഞാനത്തിനു തുല്യം ശുദ്ധികരമായി ഒന്നും തന്നെ അറിയപ്പെടുന്നില്ല. ആ ജ്ഞാനത്തെ യോഗസിദ്ധി നേടിയവൻ കാലക്രമേണ സ്വാത്മാവിൽ താനേ പ്രാപിക്കുന്നു.

ശ്രദ്ധാവാൻ ലഭതേ ജ്ഞാനം
തത്പരഃ സംയതേന്ദ്രിയഃ
ജ്ഞാനം ലബ്‌ധ്വാ പരാം ശാന്തി-
മചിരേണാധിഗച്‌ഛതി                                                                 (39)

പരമാത്മജ്ഞാന സമ്പാദനത്തിൽ തൽപരനും ഇന്ദ്രിയ സംയമനംശാധിച്ചവനുമായ ശ്രദ്ധാലുവിന്‌ ജ്ഞാനം ലഭിക്കുന്നു. ജ്ഞാനം ലഭിച്ചാൽ അധികം വൈകാതെ തന്നെ അവൻ പരമമായ ശാന്തിയെ പ്രാപിക്കുന്നു.

അജ്ഞശ്‌ചാശ്രദ്ദധാനശ്‌ച
സംശയാത്മാ വിനശ്യതി
നായം ലോകോƒസ്തി ന പരോ
ന സുഖം സംശയാത്മനഃ                                                               (40)

അജ്ഞനും, ശ്രദ്ധയില്ലാത്തവനും എല്ലായിപ്പോഴും സംശയിക്കുന്നവനും നശിച്ചുപോകുന്നു. സംശയാത്മാവായവന്‌ ഈ ലോകമോ, പരലോകമോ ഇല്ല; സുഖവുമില്ല.
( എല്ലായിപ്പോഴും സംശയിക്കുന്നവൻ, എപ്പോഴും അസ്വസ്ഥനും അതുകൊണ്ട്‌ തന്നെ സുഖമെന്തെന്ന് അറിയാത്തവനുമായിരിക്കും. )

യോഗസംന്യസ്ത കർമാണം
ജ്ഞാന സംച്‌ഛിന്ന സംശയം
ആത്മവന്തം ന കർമാണി
നിബദ്ധ്‌നന്തി ധനഞ്ജയ                                                                (41)

അല്ലയോ അർജുന! യോഗം കൊണ്ട്‌ കർമങ്ങളെ ത്യജിച്ചവനും, ജ്ഞാനം കൊണ്ട്‌ സംശയത്തെ നശിപ്പിച്ചവനുമായ ആത്മജ്ഞാനിയെ കർമങ്ങൾ ബന്ധിക്കുന്നില്ല.

തസ്‌മാദജ്ഞാനസംഭൂതം
ഹൃത്‌സ്ഥം ജ്ഞാനാസിനാത്മനഃ
ഛിത്വൈനം സംശയം യോഗം
ആതിഷ്ഠോത്തിഷ്ഠ ഭാരത                                                               (42)

അതിനാൽ അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നുണ്ടായതും നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥലം പിടിച്ചതുമായ ഈ സംശയത്തെ ജ്ഞാനമാകുന്ന ഖഡ്‌ഗം കൊണ്ട്‌ ഛേദിച്ചിട്ട്‌ കർമയോഗത്തെ അനുഷ്ഠിക്കുക. ഹേ അർജുന! എഴുന്നേൽക്കൂ.

ഇതി ശ്രീമദ്‌ ഭഗവദ്ഗീതാസു ഉപനിഷത്സു
ബ്രഹ്മവിദ്യായാം യോഗ ശാസ്ത്രേ
ശ്രീകൃഷ്ണാർജുന സംവാദേ
ജ്ഞാനകർമസംന്യാസ യോഗോ നാമ
ചതുർഥോƒധ്യായഃ


നാലാം അധ്യായമായ ജ്ഞാനകർമ സന്യാസയോഗം കഴിഞ്ഞു.

ഈ ശ്രമം നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമായെങ്കിൽ തീർച്ചയായും ലൈക്ക് ചെയ്യൂ, അതെനിക്ക് കൂടുതൽ പ്രചോദനമാകുമെന്നറിയിക്കട്ടെ.
നിങ്ങളുടെ വിലയേറിയ അഭിപ്രായങ്ങൾ ചുവടെ comments എന്ന ഭാഗത്ത് രേഖപ്പെടുത്തൂ.

ഭഗവത്ഗീത അഞ്ചാം  അദ്ധ്യായം സംന്യാസയോഗം  ഉടനെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതാണ്‌.

ഗീതാരഹസ്യത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന പോസ്റ്റുകൾ ചുവടെ നല്കിയിരിക്കുന്ന ലിങ്കുകളിൽ ക്ളിക്ക് ചെയ്ത് വായിക്കുക.





9. ജ്ഞാനകർമ സംന്യാസയോഗം ( ശ്രീമദ്‌ ഭഗവദ്ഗീത നാലാം അദ്ധ്യായം )